Astronomi ile yeni tanışıp nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız, merak ettiklerinizi sormak istiyorsanız...
gönderen Mustafa Sina Karaoglu
#1768
Astronomiye Yeni Başlıyorum

Hiçbir optik alet kullanmadan 2,5 milyon ışık yılı uzaklıktaki bir gökadayı çıplak gözünüzle görebileceğinizi biliyor muydunuz? Ya da sıradan bir dürbünle Ay'ın üzerindeki kraterleri seçebileceğinizi? Gökyüzünde açık bir gecede daha pekçok gökcismini rahatlıkla görebilirsiniz. Yapmanız gereken tek şey yukarıya bakmak ve "Bu nedir?" sorusunu sormak. Bu soruyu sorduğunuz anda hayat boyu devam edecek kozmik keşfe ve bir hayat tarzına ilk adımı atmış olacaksınız.

Macera Başlıyor

Öncelikle çok okumak ve doğru kaynaklara ulaşmak gerekiyor. Ülkemizde son yıllarda Tübitak'ın önderliğinde çok güzel astronomi kitapları yayınlandı. Kendinizi Ay, gezegnler , takımyıldızlar gibi konularda geliştirmek istiyorsanız herhangi bir kitapçının bilim kitapları bölümünü ziyaret ederek başlayın.

Şüphesizki internet en iyi kaynaklardan biridir. Dikkat! Fakat sitelerin güvenilir bilgi verdiğinden emin olmak için akademik bir kurum ya da kişilerce işletildiğinden emin olun.

Gökyüzüne Bakmak

Hava açıksa karanlık bir bölgeye gidin. En azından sokak aydınlatmalarının gözünüzü kamaştıramayacağı kadar uzaklaşın. Gözünüz karanlığa alıştıktan sonra gökyüzünde daha fazla sayıda yıldız göreceksiniz.
Yanınıza bir yıldız haritası alın ve elinizdeki haritayla gökcisimlerinin yerlerini bulun.
Gökyüzüne bakarak Kutup yıldızını ya da Satürn gezegenini bulmak evrendeki yerinizi anlamanızda size yardımcı olacaktır. İşin zevki ve huzuruda ayrı bir güzelliktir.

Dürbün ile Devam Ediyoruz

Birçok nedenden ötürü dürbünler en ideal ilk gözlem aracıdır. Gökyüzünde bir noktaya bakmak ve yolunu bulmak oldukça zordur. Fakat dürbünler geniş bir alana bakarlar ve hızlı bir şekilde istediğiniz yöne çevirmenize elverişlidirler. Taşınması , bakımları kolaydır ve teleskoplara göre oldukça ucuzdurlar. Gece gökcisimleri için, gündüz ise yer gözlemlerinde kullanabilirsiniz.

Perfonmansları oldukça iyidir. Genelde 7 ile 10 kat büyültme yaparlar. Astronomi için büyük mercek çapına sahip olanlar tercih edilir. Optik kalite tabiki önemlidir , fakat torpido gözüne koyabileceğiniz denli ufak bir dürbün amatör astronomi kariyerinizi tetikleyecek önemli bir adım olacaktır.

Gökyüzünde yolunuzu bulmayı bir kere öğrendiğinizde dürbün size uzun yıllar yetecek bir gözlem aracıdır.
Dürbününüzle Ay'ın üzerindeki kraterleri, Jüpiter'in pozisyonları sürekli değişen uydularını ve Venü'ün hilal evresini görebilirsiniz. Ayrıca Fransız gökbilimci Charles Messier'in 18. yüzyılda kataloglandırdığı Messier gökcisimlerinden pekçoğunu seçebilirsiniz. Dürbününüzü bir üçayak yardımıyla sabitlediğinizde ise farklı renklerdeki çift yıldızları bile görebilirsiniz.

Bir dürbün edinmek sonradan alacağınız teleskobunuzu daha rahat seçmeniz ve kullanmanız konusunda etkili olacaktır.

Acaba Başkaları Neler Yapıyor?

Astronomi'de edindiğiniz bilgi ve deneyimi başkaları ile paylaşmak gibisi yoktur. E-mail listemize katılarak topluluklardan haberdar olun, bölgenizdeki organizasyonlara katılın.
Gözlem şenliklerine katılın , farklı teleskoplardan bakarak tecrubenizi arttırın, yeni arkadaşlar edinin.

Bir Teleskop Almanın Zamanı Geldi

Sonunda ilk teleskobunuzu alma aşamasına geldiniz. Kaliteden taviz vermeyiniz. Teleskobumuzun iki özelliği bizim için çok önemli.

* Üst kalite, kusurları önleyici bir optik.
* Sağlam, sarsıntısız , kolay yönlendirilen bir kundak sistemi.

Büyük açıklıklı bir teleskop isteyebilirsiniz, fakat taşıma ve kurma zorluklarını göz önüne almalısınız. En iyi teleskobun kullanılan teleskop olduğunu unutmayınız. Pekçok teleskop bilgisayarlar ve motorlar yardımıyla yönlendirilir. Hafızadaki herhangi bir gökcismini seçersiniz ve tek tuşla teleskobunuz nokta atış yapar. Bu sayede bir gecede daha çok gökcismini gözleyebilirsiniz. Peki ya teleskobunuzun pilleri biterse!!

Biz ilk teleskobunuzun mekanik (insan kontrollü) olmasını öneriyoruz, böylece gökyüzünü daha iyi öğrenebilirsiniz.
Evet doğru teleskoplar oldukça pahalı, ama birkaç yüz dolar harcayarak bir başlangıç teleskobu edinilebilir. Eğer istediğiniz teleskoba paranız yetmiyorsa paranızı biriktirmeye ve sabırlı olmaya çalışın. Daha ucuz bir teleskop alarak sonradan üzülmekten iyidir.

Rahatlayın ve Eğlenin

Aradığınız cismi gökyüzünde bulamadığınızda ya da gözlem aletinizin görüşü mükemmel değilse sakın üzülmeyin. Çıpla gözlerinizin, dürbününüzün ya da teleskobunuzun size gösterdiğinden zevk almaya çalışın.
Ne kadar çok bakarsanız o kadar çok görürsünüz. Kendi adımlarınızı atın ve evrenin hayret uyandıran güzelliğini keşfedin.
Bu arada yazının alıntı olduğunu yeni yazıyorum. kusura bakmayın.
En son Mustafa Sina Karaoglu tarafından 01 Tem 2007, 16:43 tarihinde düzenlendi, toplamda 2 kere düzenlendi.
Kullanıcı avatarı
gönderen Tuğrul TEZCAN
#1849
Çok güzel paylaşım emeğin için teşekkürler..
Kullanıcı avatarı
gönderen Ersin Zorlu
#1959
Bence harika bir yazı...
Sade ve net...

Gokbilim hakkinda bilgisi olmayıp (mesela ben),
nasil bir başlangıç yapacağını bilemeyen bir kişi için
bu yazı, insanın önünü görmesini sağlayabilir...

Meraklı ama bilgisi olmayan kişiler için
ilk okunması gereken yazılardan biri derim...
Kullanıcı avatarı
gönderen Murat Arar
#2262
yazı çok güzel tebrik ederim. şimdi bu işe sıfırdan başlamak için ne yapmamı tavsiye edersiniz? biraz ilgi verirmisiniz. yani önceliğimi neye vermeliyim.?
teşekkürler
gönderen Emre Evren
#2269
Merhaba

amatör astronomiye atılan ilk adım öncelikle gökyüzünü ve takım yıldızları tanımakla başlamalıdır.

Hatta takımyıldızları öğrenmeye başlarken küçüklüğümüzden beridir aşina olduğunuz, Büyük Ayı (büyük Kepçe) takımyıldızından başlayabilirsiniz.
Resim
Bu aralar ülkemiz göklerinde hemen hemen kuzey yönünde baş ucu(en büyük yükseliminde) konumunda bulunan büyük ayı takımyıldızı heralde bizim gibi kuzey yarı kürede yaşayan bir çok insanın gökyüzündeki en iyi bildiği yıldız dizilişidir.
Büyük ayı takımyıldızı içerdiği çift yıldızlar, derin uzay cisimleri ve sayısız bir sürü parlak yıldız ile ortalama bir avcı dürbününe sahip yeni başlayan bir gökyüzü gezgini için en ideal duraktır.
Çıplak göz ile büyük ayı daki en ilginç özellik herbiri aslında ayrı birer çift yıldız olan Mizar - Alkor çiftidir. İki yıldızı da çıplak gözle belirgin biçimde ayırt edebileceğinize kendi gözlerinizle şahit olmalısınız.
Büyük ayı takım yıldızını daha derinden incelemek isterseniz bu başlığa bir göz atabilirsiniz.

Fakat malum yaz gecelerinin, geç saatlere dek süren gök gezintileri size Büyük Ayı takımyıldızını bir kaç saatde tamamlamanızla sonuçlanacaktır.

Bu aşamadan sonra ise gökyüzündeki diğer yıldızlı cennetlere geçmekte serbestsiniz, fakat bir şartla "Gökyüzündeki ana yolları izleyerek"

Ana Yollar
Resim

Yukarıdaki çizimdende gördüğünüz üzere bol yıldızlı bir gecede büyük ayı takımyıldızı adeta gökyüzünde bizi diğer takımyıldızlara ulaştıran değişmez bir yol tabelası gibidir.
Değişmez çünki gece boyunca (hatta mevsimler boyunca) ülkemizin konumu sayesinde asla batmayacaktır.

Büyük ayı takımyıldızının kuyruğunu izleyerek ilk ulaşabileceğimiz komşu takımyıldızı " Çoban Takımyıldızı " dır. Alioth , Mizar(alkor) ve Alkaid den oluşan eğri yayı başucu noktasına doğru izlerseniz Çoban Takımyıldızının en parlak yıldızı "Sarı Dev" Arkturus'a ulaşacaksınız. Çoban açıkyıldız kümeleri dışında fazla ilgi çekici derin gökyüzü cismi içermesede büyük ayı arkturus çizgisini devam ettirdiğinizde çobanın hemen altında(güney) kalan Başak ve yakınlardaki Koma(Berenisin Saçı) Takımyıldızlarında sizi deringökyüzü şöleni beklemektedir.
Başak takımyıldızının hemen batısında kalan "Aslan Takımyıldzı" ise başlı başına incelenmesi gereken bir gökyüzü durağıdır. Aslan Takımyıldızı ile ilgili detaylar için buraya bakabilirsiniz.
Aslan'a ulaşmak için ise Büyük ayının "Fekda ve Megrez" yıldızları üzerinde çizeceğiniz hayali bir çizgiyi izleyerek Aslanın parlak mavi Dev yıldızı Regulus'a ulaşabilirsiniz.

Resim

Şimdi Büyük ayının küçük kardeşi (veya yavrusu) Küçük Ayı 'ya ve Kutup yıldızına gideceğiz.
Bunun için Büyük ayı takımyıldızındaki Merak 'dan Dubhe Yıldızına doğru bir hayali çizgi çizin, ve bu hayali çizgiyi yönünü hiç saptırmadan yaklaşık 5 kat uzatın.
Evet karşınıza gökyüzündeki tüm yıldızların tartışmasız itaat ederek etrafında döndükleri(Aslında bu Dünyanın dönüşü yüzünden bize öyleymiş gibi görünen bir yanılsamadır.) "Kutup Yıldzı" çıkacaktır.
Kutup yıldızı , kırmızı dev aşamasına gelmiş bizden 400 ıy ötelerde kendi başına bir yıldızdır.
Büyük ayı 'dan küçük ayıya giden hayali yolu izlemeye devam ederseniz, bu sefer karşınıza gökyüzündeki benzer parlaklığa yıldızları ile oluşturduğu sahip belirgin W şeklindeki Kraliçe - Koltuk takımyıldızı ile karşılaşırsınız.
Tabii ki kraliçe ile Küçük ayı arasında biryerlerde kalan "Sefe - Kral Takımyıldızı" 'nı da es geçmemek şartı ile..
Resim

Yukarıdaki gibi gri renkli eğriyi izleyerek Kraliçeyi(koltuk) ve Kral'ı bulduktan sonra gri renkli eğriyi bu sefer kraliçenin W sinin sağ kenarını izleyerek takip ederseniz gökyüzünün en güzel kuğusunu beyaz renkli parlak süper dev yıldız Denebin eşlik ettiği "Kuğu Takımyıldızı" 'na ulaşacaksınız.
hayal meyal beyazlığı ile Kuğu takımyıldızını boylu boyunca(Deneb 'den Sadr yıldızına doğru) kateden Samanyolu yaz gecelerinin belirgin yıldız dizilimi "Yaz Üçgenini" İki eş parçaya bölmektedir.
Resim
Yukarıdaki uzun pozlama ile çekilmiş resimde aşırı parlak gözüken samanyolunun bir kenarında Çalgı takımyıldızının en parlak yıldızı Vega(bize yakın ,25 IY ve güneşimizden biraz büyükçe beyaz renkli bir yıldızdır.) ile Kartal takımyıldızının sarı beyaz yıldızı Altair(19 IY uzaklıktadır. güneşimizin 2 katı büyüklüğünde) bulunur.

Büyük Ayı takımyıldızının, Fekda ve Merak yıldızlarını izleyerek ulaşacağınız ikizler takımyıldızı ise yaz döneminde kuzeybatı ufkunun altında kaldığı için neyazık ki kış aylarını beklemek durumundayız.

Haziran ayındaki gök olayları ile birlikte tüm gökyüzünü izlemek için bu haritadan istifade edebilirsiniz.
http://skymaps.com/skymaps/tesmn0706.pdf

Fakat ben haritamı yanımda, hatta laptopumda gezdiririm derseniz. Size elektronik gökyüzü simulatörlerini önerebilirim. Gökyüzü simulatörleri için bu link'e bakabilirsiniz.

Buraya kadar gökyüzü gözlemciliğine takımyıldızların rehberliğinde ilk adımı attık. Artık bundan sonra yıldız haritalarına ve gökyüzündeki takımyıldızlara nekadar çok aşina olursanız gökyüzünde aradıklarınızı o kadar çabuk bulabileceğinizi unutmayın.

Takımyıldızlar önemlidir!

Zira yüzyıllar boyunca sadece gökyüzü meraklılarına göklerdeki cennetlerin nadide parçalarını sunmakla kalmamış aynı zmanda geçmişin cesur denizcilerine ve yolcularınada rehberlik etmişlerdir.

Takımyıldızlar ve gökyüzü turu ile ilgili daha ayrıntılı bilgi için, Tübitak popüler bilim kitaplarına ve bu listedeki diğer kitaplaragözatabilirsiniz.

Saygılarımla...
Emre
Kullanıcı avatarı
gönderen Murat Arar
#2275
Merhaba Emre Bey,
Verdiğiniz değerli bilgiler ve ilginiz için teşekkür ederim. Bu bilgiler ışığında nereden başlamam gerektiği ve hangi yolu takip edeceğim konusunda yeni fikirler edinmemi sağladınız.
Aklıma takılan konuları yine forum aracılığı ile sizlerle paylaşıcağım.
Herkese Selamlar..
Kullanıcı avatarı
gönderen Murat Arar
#2293
herkese iyi akşamlar.
Arkadaşlar yeni başladığım için herhangi bri gözlem aracım yok ama birşey sormak istiyorum. Az önce 22:20 civarında çıplak gözle büyük ayı takım yıldızını gözlemledim. Ancak İstanbuldaki aşırı ışık kirliliğinden olacak bir türlü küçük ayıyı bulamadım. :) Onu başka bir zamana bıraktım. Ancak büyük ayının batı kısmında kalan hatta şöyle tarif edeyim , güneşin battığı çizgiyi takip edercesine hareket eden bir yıldız gördüm. Aslında hareket ettiği ve belli bir parlaklıkta olduğu için sanırım gezegendi. Ama çıplak göz ve birkaçgünlük bilgiyle sonuç getiremedim ne olduğuna. Bu konuda bilgisi yada tahmini olan biri varsa ve anlatırsa sevinirim.
İlginize teşekkür ederim.Saygılar...
gönderen Emre Evren
#2296
Merhaba

Sizin de bahsettiğiniz gibi, gökyüzü gözlemi yapmak için illaki bir dürbün veya teleskoba sahip olmanıza gerek yok çıplak gözle bile birçok ilginç gökcisimi yada gök olaylarına şahit olabiliyorsunuz.
Murat Arayıcı Bey yazdı:Ancak büyük ayının batı kısmında kalan hatta şöyle tarif edeyim , güneşin battığı çizgiyi takip edercesine hareket eden bir yıldız gördüm. Aslında hareket ettiği ve belli bir parlaklıkta olduğu için sanırım gezegendi. Ama çıplak göz ve birkaçgünlük bilgiyle sonuç getiremedim ne olduğuna. Bu konuda bilgisi yada tahmini olan biri varsa ve anlatırsa sevinirim.
Yazınızdan tam olarak birşeyler çıkaramasamda anladığım kadarı ile hızlı hareket eden yıldız olarak sandığınız cisim büyük ihtimalle 22:20 civarında İstanbul semalarında seyretmekte olan insan yapımı bir uydu olan SL 16 R/B olabilir.

Resim

Yukarıdaki resim Saat tam 22:20 civarında Büyük ayı takımyıldızı bölgesinin StarryNight programındaki ekran görüntüsüdür. ve inanın ki bu programın gösterdiği uydularda gerçekten tam olarak o saatlerde gökyüzünde bulunmaktadır. (Ben bu program sayesinde bulunduğum şehir semalarındaki parlak uydu ve UUİ geçişlerini takip ediyorum ve hiç yanılmadı) Beyaz oklar uyduların hareket yönlerini gösteriyor.

Resim

Hatta biraz daha beklediyseniz. ufkun üstünden büyük ayıya doğru yükselen iki parlak iridyum uydusuna daha şahid olacaktınız.

Tabi gökyüzünde gördüğünüz. her hızlı hareket eden parlak gökcismi uydu olacaktır. diye bir kaide de yok.

Bazen dünyamız atmosferine giriş yapan uzay tonozları ve kayalarda sürtünme nedeni ile yanarak parlaklaşırlar ve epey hızlıca gökyüzünü bir ufukdan diğerine kat ederler. bu olaylara da asteroid yada halk tabiri ile yıldız kayması denmektedir.

Bunların dışında çok da hızlı hareket etmeselerde(gökyüzündeki yıldızlarla hemen hemen aynı anda hareket ederler) batı ufkunda parlak Venüs gezegeni(- 4,31 Kadir) ile hemen üstünde Satürn gezegeni(0.54 Kadir) bulunmaktadır. Venüs gökyüzündeki güneş ve aydan sonra en parlak gökcismi olması yüzünden genelde ufo ve diğer tanımlanamayan cisimler ile karıştırıldığı olur.
İnşallah yardımcı olabilmişimdir.

Saygılarımla..
En son Emre Evren tarafından 12 Haz 2007, 12:58 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kere düzenlendi.
Kullanıcı avatarı
gönderen Murat Arar
#2301
Merhabalar,
Emre Bey anlattıklaınızı büyük bi keyifle okudum. Aslına bakarsınız dün akşam buna çok kafa yordum , ve Venüs olabileceği aklıma yatmıştı. Tabi uydular hiç aklıma gelmemişti.
Emre Bey bu arada bir önceki verdiğiniz bilgiler dahilinde Tubitak'ın Gökyüzünü Tanıyalım isimli kitabını edindim. İçinde Gök Atlas 'da var yeni başlayanlar için ideal olduğunu düşünüyorum. Venüs olasılığı ise bu kitaptan edindiğim bilgiler ışığında gerçekleşti. Hareket ediyor olması ve kadir derecesinin yüksek olması ayrıca göz kırpmaması , Güneşin batması ile Batı yönünde belirmesi gibi durumlar itmişti bu düşünceye. Ama dediğim gibi uydular hiç aklıma gelmemişti. Bu yüzden çok çalışmam gerekli :) Birde bahsettiğiniz program free mi acaba. Forumda yazılımlar kısmında bir kaçtane görmüştüm. Programla ilgili bir kaç bişey danışmak istiyorum.Ama önce bir tane edineyim ondan sonra.Verdiğiniz değerli bilgilere ve ilginize çok teşekkür ederim.
Herkese Selamlar..
gönderen Samet Uysal
#3066
Emre abi anlattıkların gerçekten çok işime yarayacak şimdi akşam olmasını bekliyorum :D Yıldızlar ile ilgili bir haritam vardı fakat teleskopum yurtdışından geldiği için almancaydı ve oranın gök haritası vardı :( ancak gerek bu bilgiler gerek paylaştığınız similatörler ile bu sorunu çözdüm :D
gönderen fatih akalın
#3286
Çok güzel yazmışsın,eline sağlık.
gönderen mustafa salduz
#5280
çok güzel paylaşım gerçekten çok işime yarayacak emre abiye ve mustafa abiye çok tşk ediyorum
Kullanıcı avatarı
gönderen Cüneyt Şanlı
#5635
Teşekkürler Emre bey resimlerle desteklediginiz yazınız çok faydalı....Gökyüzü sonu olmayan bir deniz gibi,girdikçe yeni şeyler ögreniyorsunuz.....
gönderen ANIL KOÇAŞ
#14055
Bence muhteşem bir yazı.Açıkçası benim işime çok yaradı.Teşekkürler... :D :D :D
Kullanıcı avatarı
gönderen Cüneyt Şanlı
#17388
Merhaba M.Can bey açık adresini sorduğunuz Harun bey'in adresi zaten verdiğiniz linkin altında yazıyor, Bahariye Modada, telefon açarsanız yardımını esirgemeyecektir...

Tahir bey dileğinize amin diyorum, darısı başımıza... Benim için en büyük sorun ise bir teleskobu kullanabilecek koşulların oluşamaması( Yer, zaman ve gece dışarı çıkamamak gibi....)
Başarılar...
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 9

UP https://mundoalbiceleste.com/author/burinot/ h[…]

Öncelikle selamlar. Aranızda yeniyim. Araştır[…]