Merak Ettikleriniz (TÜBİTAK)

Astronomi ile yeni tanışıp nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız, merak ettiklerinizi sormak istiyorsanız...
Kullanıcı avatarı
Ögetay Kayalı
Forum Genel Yetkilisi
Mesajlar: 2632
Kayıt: 30 Eyl 2008, 13:43
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Ögetay Kayalı »

Merhabalar,

Dünya'nın yörüngesi Elips.Öyle ki Ay bile Dünya'ya yaklaşık uzaklaşmakta.

Biz Kuzey Yarım Küredeyiz.Yazı her ne kadar sıcak gibi geçse de,Dünya Güneş'e en uzak konumundayken yazı yaşıyoruz.Dünya'ya en yakın konumdayken ise kışı yaşıyoruz.Sıcak bir kış,soğuk bir yaz.Bunlara ılık diyebiliriz.
Güney Yarım Küredekiler ise : Yazı en sıcak yaşayan bölge,çünkü yazı Dünya'ya en yakın konumundayken yaşıyor.En uzak konumdayken ise kışı yaşıyor,daha soğuk bir kış hakim.

Bu Dünya'nın eğikliğinden de kaynaklanıyor.Işınların geliş açısı ne kadar dik olursa o kadar çok etki eder,ısıtır.Ama daha yakındaysa ve dik geliyorsa daha da çok etki eder.

Şöyle düşünelim.

4 Temmuz'da Türkiye (Bu Dünya'nın Güneş'e en öte konumudur.152 Milyon Kilometre-Günöte)

Yazı yaşıyoruz.Işınlar neredeyse dik geliyor,bu yüzden ısınıyoruz,fakat aradaki mesafe 152 milyon kilometre.Yine de sıcak.

4 Temmuz'da Afrika

Kışı yaşıyoruz.Işınlar eğik açıyla geliyor,bu yüzden çok ısınamıyoruz.Aradaki mesafe de en öte olduğu için daha da az ısınıyoruz.

3 Ocak'da Türkiye (Bu Dünya'nın Güneş'e en beri konumudur.147 Milyon Kilometre-Günberi)

Kışı yaşıyoruz.Işınlar eğik açıyla geliyor,bu yüzden çok ısınamıyoruz.Fakat Güneş'e en yakın konumdayız,bu yüzden Afrikadakilerden biraz daha şanslıyız.Biraz daha fazla ısınıyoruz.

3 Ocak'da Afrika

Yazı yaşıyoruz.Işınlar neredeyse dik açıyla geliyor,bu yüzden ısınıyoruz.Aradaki mesafe de Güneş'e en yakın konumda olduğumuz için çok daha fazla ısınmamıza sebep oluyor.Kavruluyoruz.


Yani açıkçası Türkiye ; yazın normal , kışın normal ; Afrika ise kışın sert,yazın sert bir iklim yaşıyor.Bu hem Dünya'nın eğikliği hem de elips yörüngesinden kaynaklanıyor.

Yani duyduğunuz 1cm le bir alakası yok.Tamamen kulaktan kulağa yanlış bilgi.Her yıl 5 milyon kilometre yaklaşıp uzaklaşıyor zaten.



Saygı ve sevgilerimle
Rasyonalist kurucu, editör ve yazar. https://rasyonalist.org
Kullanıcı avatarı
Muaz Erdem
Mesajlar: 873
Kayıt: 26 Ara 2007, 19:22
İlgi düzeyi: Astronomi Öğrencisi
Konum: İstanbul
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0
İletişim:

Mesaj gönderen Muaz Erdem »

Yani duyduğunuz 1cm le bir alakası yok.Tamamen kulaktan kulağa yanlış bilgi.Her yıl 5 milyon kilometre yaklaşıp uzaklaşıyor zaten.
Merhaba,

Aslında doğru bir bilgi olma ihtimali var.

Peki nasıl doğru?

Güneş Dünya'yı kütleçekim etkisiyle çeker. Dünya da Güneş'in etrafında dönerek bu çekim etkisini merkezcil kuvvetle diğer adıyla merkezkaç kuvvetiyle dengeler. Merkezcil kuvvetin formülü----> m.w.w.r'dir. (m=kütle, w=açısal hız, r=yörünge yarıçapı) Eğer ki biz Dünya'yı dışardan bir güçle 1cm yaklaştırırsak yörünge yarıçapını azaltmış oluruz. Kütleçekim etkisi tarafına doğru dengeyi bozmuş oluruz ve Dünya Güneş'e yapışır. 1cm artırırsak yörünge yarıçapını artırmış oluruz. Bu sefer de merkezcil kuvvet (merkezkaç) tarafına doğru denge bozulur ve Dünya uzay boşluğuna fırlar.


Benim aklıma bu açıklama geliyor. Bilmem size mantıklı geliyor mu?


Selametle....
En son Muaz Erdem tarafından 11 Eyl 2010, 16:58 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kere düzenlendi.
MEADE Bresser Skylux 70/700mm
Konus 2110 - 20x80 Giant Astronomy Binoculars
Nikon S230 Touch Screen

Emekli Uzay Çobanı

Haksızlık karşısında eğilmeyiniz; çünkü hakkınızla beraber şerefinizi de kaybedersiniz!
Kullanıcı avatarı
Ögetay Kayalı
Forum Genel Yetkilisi
Mesajlar: 2632
Kayıt: 30 Eyl 2008, 13:43
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Ögetay Kayalı »

Merhabalar,

Evet.Bu da düzeni,dengeyi gösteriyor bize.Treni rayından itmeye benzer bir durum.Değerler standart hareketinden çok çok küçük olsa da,Dünya'nın dengesinin de bir göstergesi.

Bilgi için teşekkürler.


Syg. & Svg.
Rasyonalist kurucu, editör ve yazar. https://rasyonalist.org
Kullanıcı avatarı
Anıl Şen
Mesajlar: 456
Kayıt: 10 Eyl 2009, 23:54
İlgi düzeyi: Amatör gökbilimci
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Anıl Şen »

merve.97@hotmail.com yazdı:benim aklımı karıştıran bi yerden aklımda kalmış dünya ile güneş arasındaki mesafe eğer 1 cm artarsa dünya kavrulur eğer 1 cm bile azalırsa dünya donar diye bir şey duymuştum elips şeklinde ucunda iken güneşten uzaklık mesafesi artmıyor mu :cry:
Dünya'nın yörüngesini bir bütün olarak düşünmeniz gerekiyor.Orada anlatılmak istenen herhalde Dünya'nın yörüngesinin oynamasıdır.
National Geographic 76 mm Newtonian Teleskop
Canon Powershot A3100 IS
------------------
"Bir paradoksla karşılaşmak ne güzeldir.İlerleme kaydedebileceğimize dair bir umuda kapılırız."Niels Bohr
Kullanıcı avatarı
Merve__Yıldırım
Mesajlar: 133
Kayıt: 24 Tem 2010, 10:35
İlgi düzeyi: Amatör gökbilimci
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Merve__Yıldırım »

ben bunu uzayı anlatan bir videoda duymuştum aradım buldum sizlerin dediği gibiymiş ben ısı ile yörüngeyi karıştırmşım :aah özür dilerim ve çok teşekkür ederim :oops:
Kullanıcı avatarı
Ögetay Kayalı
Forum Genel Yetkilisi
Mesajlar: 2632
Kayıt: 30 Eyl 2008, 13:43
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Ögetay Kayalı »

Merhaba,

Evet bende öyle tahmin etmiştim.6 derece Dünya'yı değiştirebilir diye kısa reklam geçer sürekli Nat.Geo.'da.Karıştırmayalım :)

Ayrıca mail adresiniz gorunuyor,sol üstteki kullanıcı panelinden gerçek adınız ve soyadınızı girerek düzeltirseniz memnun kalırız.


Saygı ve sevgilerimle
Rasyonalist kurucu, editör ve yazar. https://rasyonalist.org
Kullanıcı avatarı
Anıl Şen
Mesajlar: 456
Kayıt: 10 Eyl 2009, 23:54
İlgi düzeyi: Amatör gökbilimci
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Anıl Şen »

yildirim merve yazdı:ben bunu uzayı anlatan bir videoda duymuştum aradım buldum sizlerin dediği gibiymiş ben ısı ile yörüngeyi karıştırmşım :aah özür dilerim ve çok teşekkür ederim :oops:
Isı değişimiyse durum tamamen değişiyor.Bu duruma göre bir kitapta okuduğum kadarıyla Dünay'daki yaşamın tam anlamıyla devam etmesi için ısı değişimlerinin 6 dereceye kadar yolu var.6 dereceye çıktığında ise Dünya yaşanmaz bir hal alıyor.(Tabii 6 dereceye kadar ne zorluklar geçireceğiz o ayrı konu.)Saygılarımla...
National Geographic 76 mm Newtonian Teleskop
Canon Powershot A3100 IS
------------------
"Bir paradoksla karşılaşmak ne güzeldir.İlerleme kaydedebileceğimize dair bir umuda kapılırız."Niels Bohr
Kullanıcı avatarı
Salih Dinçer
Mesajlar: 4092
Kayıt: 11 Tem 2007, 23:53
İlgi düzeyi: Gökyüzü Gezgini
Konum: Dudullu/İstanbul
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0
İletişim:

Mesaj gönderen Salih Dinçer »

Muaz Erdem yazdı:Güneş Dünya'yı kütleçekim etkisiyle çeker. Dünya da Güneş'in etrafında dönerek bu çekim etkisini merkezcil kuvvetle diğer adıyla merkezkaç kuvvetiyle dengeler. Merkezcil kuvvetin formülü----> m.w.r'dir. (m=kütle, w=açısal hız, r=yörünge yarıçapı) Eğer ki biz Dünya'yı dışardan bir güçle 1cm yaklaştırırsak yörünge yarıçapını azaltmış oluruz. Kütleçekim etkisi tarafına doğru dengeyi bozmuş oluruz ve Dünya Güneş'e yapışır. 1cm artırırsak yörünge yarıçapını artırmış oluruz. Bu sefer de merkezcil kuvvet (merkezkaç) tarafına doğru denge bozulur ve Dünya uzay boşluğuna fırlar.
Bunlar güzel tespitler ve bilgiler, teşekkürler...

Aslında yörüngeden dolayı önemli bir miktar yaklaşma ve uzaklaşma var. Ama iç gezegenler daha çok güneşe yaklaşma eğiliminde. Yine de güneşin ömrü boyunca (genişlerse olabilir) hiç bir gezegeni yutmayacak. Çünkü bu yaklaşma eğilimi çok çok küçük miktarlarda. Ay ise dünyadan uzaklaşma eğiliminde. Neyseki şu an güneşi tamamen örtecek derecede. Belki bir gün insanlık tam tutlmayı göremeyecek...:(
Kullanıcı avatarı
Onur Atılgan
Forum Genel Yetkilisi
Mesajlar: 5421
Kayıt: 13 May 2008, 15:04
İlgi düzeyi: Hobi
Konum: Balıkesir
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Onur Atılgan »

Güneş Dünya'yı kütleçekim etkisiyle çeker. Dünya da Güneş'in etrafında dönerek bu çekim etkisini merkezcil kuvvetle diğer adıyla merkezkaç kuvvetiyle dengeler. Merkezcil kuvvetin formülü----> m.w.r'dir. (m=kütle, w=açısal hız, r=yörünge yarıçapı) Eğer ki biz Dünya'yı dışardan bir güçle 1cm yaklaştırırsak yörünge yarıçapını azaltmış oluruz. Kütleçekim etkisi tarafına doğru dengeyi bozmuş oluruz ve Dünya Güneş'e yapışır. 1cm artırırsak yörünge yarıçapını artırmış oluruz. Bu sefer de merkezcil kuvvet (merkezkaç) tarafına doğru denge bozulur ve Dünya uzay boşluğuna fırlar.
Bu pek doğru değil.

Yörüngelerde içe doğru yaklaşma yada merkezden uzaklaşma eğilimleri merkezdeki cismin dönüşü ve yörüngede dönen cismin hareket hızıyla bağlantılıdır. Dünya'yı suni bir şekilde bir anda 1000 km içerideki bir yörüngeye koyma olanağımız olsaydı, fakat dönüş hızı bundan etkilenmeseydi hiçbir şey değişmeyecekti. Sadece daha içerde bir yörüngeye kavuşurduk hepsi bu.
Aslında yörüngeden dolayı önemli bir miktar yaklaşma ve uzaklaşma var. Ama iç gezegenler daha çok güneşe yaklaşma eğiliminde. Yine de güneşin ömrü boyunca (genişlerse olabilir) hiç bir gezegeni yutmayacak. Çünkü bu yaklaşma eğilimi çok çok küçük miktarlarda.
Hayır, tüm gezegenlerin yörüngesi genişleme eğilimindedir, yani Ay'ın Dünya'dan uzaklaşması durumu gezegenler ve Güneş arasında da var. Fakat Ay-Dünya ilişkisinin aksine bunun en önemli sebebi, Güneş'in her saniye kütle kaybetmesi.. Güneş hafiflediği için çekim kuvveti azalıyor ve gezegenler hafiften uzaklaşıyor. Tüm gezegenler için geçerli bu.

Yanlış hatırlamıyorsam Güneş her saniye 4 milyon ton hafifliyor..
Kullanıcı avatarı
Salih Dinçer
Mesajlar: 4092
Kayıt: 11 Tem 2007, 23:53
İlgi düzeyi: Gökyüzü Gezgini
Konum: Dudullu/İstanbul
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0
İletişim:

Mesaj gönderen Salih Dinçer »

Onur Atılgan yazdı:
Salih Dinçer yazdı:...iç gezegenler daha çok güneşe yaklaşma eğiliminde...
Hayır, tüm gezegenlerin yörüngesi genişleme eğilimindedir, yani Ay'ın Dünya'dan uzaklaşması durumu gezegenler ve Güneş arasında da var. Fakat Ay-Dünya ilişkisinin aksine bunun en önemli sebebi, Güneş'in her saniye kütle kaybetmesi.. Güneş hafiflediği için çekim kuvveti azalıyor ve gezegenler hafiften uzaklaşıyor. Tüm gezegenler için geçerli bu.
Sanırım ben veya sen yanılıyoruz Onur, bunun hiç bir önemi yok aslında! Ama itiraz etmeden evvel kaynak göstermen gerekir diye düşünüyorum. Yoksa herkes kendi keyfine göre karşısındakine itiraz eder. Bence forum kurallarında kaynak gösterme zorunluluğu getirmeliyiz. Ne dersin Çağrı?

Ben açıkcası iç gezegenlerin güneşe yaklaştığını biliyordum. Senin söylediklerinin bir kısmı da doğru ama AU (Astronomik Birimi) büyütmüyor aksine küçültüyormuş. Kaynağım ise kutsal bilgi kaynağım Vikipedia. Bakınız orada herkesin anlayacağı dilde 1 cm. küçülme/yaklaşma olayından da bahsetmiş: http://tr.wikipedia.org/wiki/Astronomik_birim
Vikipedia Sözlüğünde, AU maddesinde yazdı:...Ancak, Güneş yavaş yavaş kütle yitirdiği için, Dünya'nın yörüngesel dolanım süresi de artmaktadır. Bu da, astronomik birimin git gide küçüldüğü (yılda yaklaşık 1 cm.) anlamına gelir. Öte yandan, evrensel çekim sabitinin (G) değerindeki belirsizikten ötürü, Güneşin kütlesi tam olarak bilinememektedir...
Onur Atılgan yazdı:Yanlış hatırlamıyorsam Güneş her saniye 4 milyon ton hafifliyor..
Hayır, kütle kaybediyor. Bu daha bilimsel bir ifade. Hafiflemek terimi dünya gibi gezegenlerde kullanıyoruz. Örneğin ben son 1 ayda hafifledim çok şükür. Gerçekten kilo (~75 kg.) verdim, yalan değil...:)

Başarılar...
Kullanıcı avatarı
Ögetay Kayalı
Forum Genel Yetkilisi
Mesajlar: 2632
Kayıt: 30 Eyl 2008, 13:43
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Ögetay Kayalı »

Merhabalar,

İşin ilginç yanı tr.vikipedi'de içe doğru derken en.wikipedia'da dışa doğru olduğunu söylüyor.

Developments kısmında şöyle bir ifade geçiyor:
The Sun is constantly losing mass by radiating away energy,[35] so the orbits of the planets are steadily expanding outward from the Sun
Güneş ktülesini kaybediyor,sebebi "radiating away energy" olarak geçmiş.Radius çap demek...Radiating ışınsal,radiating away energy'i ise uzağa yayılan enerji(sanırım bu daha doğru) şeklinde çevirdiğinden tam karar kılamadım.Fakat ortak karar belli.Güneş enerji yayarak kütlesini kaybediyor.Tam çevirisi bilen birisi yardımda bulunursa teşekkürler :)

"Bu yüzden gezegenlerin yörüngeleri giderek Güneş'ten dışarıya kayıyor."

Konuyla ilgili 31 sayfalık bir .pdf sunumu verilmiş.Kaynak 35.

http://en.wikipedia.org/wiki/Astronomical_unit


Syg.&Svg.
En son Ögetay Kayalı tarafından 26 Ağu 2010, 13:58 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kere düzenlendi.
Rasyonalist kurucu, editör ve yazar. https://rasyonalist.org
Kullanıcı avatarı
Onur Atılgan
Forum Genel Yetkilisi
Mesajlar: 5421
Kayıt: 13 May 2008, 15:04
İlgi düzeyi: Hobi
Konum: Balıkesir
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Onur Atılgan »

Ben artık herkesin bildiğini yada bilmiyorsa bile sebebi açıklandığında kolayca anlaşılacağını düşündüğüm şeylerde kaynak arayışına girmiyorum bunu daha önce de söylemiştim.. 3000'e yakın iletinin 2000 tanesi birine verilen cevapsa ve ben bunların her biri için kaynak arayışına girseydim o kadar cevap yazamazdım. Karışık olmayan konularda pratik gerekçelerle kaynak göstermiyorum.

Bu konuyu karışık görmeme sebebim, gerekçesini açıklamamdan dolayı.. Güneş'in kütle kaybettiği bir gerçek. Güneş'in kütle kaybetmesi nasıl olur da gezegenlerin kendisine doğru yaklaşmasına neden olabilir? Bu kütleçekimin mantığına aykırı olur.

Konuya gelince, Vikipedi'de doğru gerekçe var ama yanlış sonuca varıyorsun. Astronomik birimin kısalması, aradaki mesafenin artışının bir göstergesi.. Dünya uzaklaştıkça sabit bir değer olarak tespiti yapılan Astronomik birim kısa kalıyor.. Bunu vikipedi'de biraz yanlış anlaşılabilir bir dille açıklamışlar, yada ingilizce bir kaynağın yanlış çevirisinin kurbanı olmuş. Aynı başlıkta soldaki English yazısına tıklarsan aynı başlıkta daha açıklayıcı bir bilgi olduğunu görebilirsin:

The Sun is constantly losing mass by radiating away energy,[35] so the orbits of the planets are steadily expanding outward from the Sun. This has led to calls to abandon the astronomical unit as a unit of measurement.[36] There have also been calls to redefine the astronomical unit in terms of a fixed number of metres.

Konuyu daha fazla detayla anlatan daha ciddi bir kaynak için:
http://www.newscientist.com/article/dn13286

Vikipedi herkese söylediğim gibi biraz tehlikeli bir kaynak, astronomi konusunda ciddi sıkıntıları var, özellikle bu alanda vikipedi yerine wikipedia'ya bakmak daha sağlıklı.

Edit: Ben yazarken aynı şeyi Ögetay da göstermiş.. Yazarken görmedim haliyle tekrarlamalar olmuş..
Kullanıcı avatarı
Ögetay Kayalı
Forum Genel Yetkilisi
Mesajlar: 2632
Kayıt: 30 Eyl 2008, 13:43
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Ögetay Kayalı »

Bende bu yazıyı mavi yapmadıydım diyorum neden böyle acaba,güldüm yine kendi kendime :)
Rasyonalist kurucu, editör ve yazar. https://rasyonalist.org
Kullanıcı avatarı
Salih Dinçer
Mesajlar: 4092
Kayıt: 11 Tem 2007, 23:53
İlgi düzeyi: Gökyüzü Gezgini
Konum: Dudullu/İstanbul
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0
İletişim:

Mesaj gönderen Salih Dinçer »

Sağ olun arkadaşlar. Bu vesileyle doğrusunu öğrenmiş olduk. Bence bu önemli konu Gökbilim Derlemeleri'ne girmeli. Bu konuda bir makale yazmayı düşünüyorum ve akabinde siteye yükleyeceğim.

Ancak kaynak olayında her zaman ısrarcıyım. Çünkü insanları araştırmaya sevkediyor. Bazen de alıntılı ifadeler daha kuvvetli oluyor. Yani gidip de kendi cümleleriniz ile şöyleydi diye uğraşmıyosunuz. Şudur çünkü şurada böyle yazıyor dersiniz olur biter.

Zaman planlamasına gelince. Bence kısa kısa yazılırsa araştırmada harcanan zaman pekala telafi edilebilir. Zaten kaynak kısa yazmaya teşvik ediyor. Yani sizden daha bilgili uzmanın üzerine laf söyemeye bırakmıyor. Kuşkusuz herkes her konuda uzman olamaz.
Kullanıcı avatarı
Merve__Yıldırım
Mesajlar: 133
Kayıt: 24 Tem 2010, 10:35
İlgi düzeyi: Amatör gökbilimci
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Merve__Yıldırım »

ben maydonoz olmazsam olmaz şimdi benimanladığım şunlar:
iç gezegenler de dahil olmak üzere bütün güneş sistemi dışarıya doğru genişliyor(aynı zamanda evrenin genişlemesi)
Muaz Erdem'in yazdığı bilgi pek doğru değil çünkü sahip olduğu yörüngeden dolayı güneşe yaklaşıp uzaklaşmakta o zaman güneşe yapışması veya uzay boşluğuna sürüklenmesi gerekmiyor mu
yazılanlar arasında ben bunları çıkardım yanlışım varsa düzeltir misiniz
Cevapla

“Yeni Başlayanlar İçin Astronomi” sayfasına dön

Kimler çevrimiçi

Bu forumu görüntüleyen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 35 misafir