Gokbilim.com tanışma ortamı.
#120134
Herkese merhaba,
Platformdaki ilk mesajım olacak, sitede emeği geçenlere çok teşekkürler.

Chris Impey'in "Evrenin Doğuşu"(1.baskı, Say yayınları) kitabında geçen bir ifadeyi anlamadım ve sormak istedim.

Şöyle diyor(s.234 ve s.438'de) :
"evrenin ilk oluşumunda Kara Madde ve onun temel bir parçacığı etkili olmuş olmalı. Bu madde ya ışık hızına yakın hareket ediyordu ya da ondan çok daha yavaş(sıcak ve soğuk olarak ikiye ayırmışlar) bu parçacıklar ışınımlardan etkilenmezler ancak baryonik yapılara baskındırlar(proton, nötron vs)

Sıcak olan karanlık madde öyle hızlı hareket eder ki oluşan diğer yapıları yok eder ya da pürüzsüzleştirirdi. Bu da bize ilk başta süperküme büyüklüğünde şeylerin oluştuğu fikrini verir"
Anlamadığım şeyler şunlar:
1) evrenin ilk dönemlerinden bahsederken baryonik yapıların varolduğu kesin bir bilgi midir? Yani ilk aşamalarda maddenin temel yapıtaşları belki de oluşmamıştı ya da kara madde belki de bu unsurları oluşturan etkendi?

2) sıcak kara madde parçacığının baryonik öğelerce oluşan yapıları (sanırım genel olarak maddesel oluşumlar kastediliyor) yokettiğinden bahsetmiş ancak süperküme denen yapılar oluşmuş olmalı derken ne kastediliyor? Maddesel oluşumları yokediyorsa süperküme ne oluyor tam olarak?

Yardımcı olabilirseniz çok sevinirim, şimdiden teşekkürler.
#120146
Delizade yazdı:Herkese merhaba,
Platformdaki ilk mesajım olacak, sitede emeği geçenlere çok teşekkürler.

Chris Impey'in "Evrenin Doğuşu"(1.baskı, Say yayınları) kitabında geçen bir ifadeyi anlamadım ve sormak istedim.

Şöyle diyor(s.234 ve s.438'de) :
"evrenin ilk oluşumunda Kara Madde ve onun temel bir parçacığı etkili olmuş olmalı. Bu madde ya ışık hızına yakın hareket ediyordu ya da ondan çok daha yavaş(sıcak ve soğuk olarak ikiye ayırmışlar) bu parçacıklar ışınımlardan etkilenmezler ancak baryonik yapılara baskındırlar(proton, nötron vs)

Sıcak olan karanlık madde öyle hızlı hareket eder ki oluşan diğer yapıları yok eder ya da pürüzsüzleştirirdi. Bu da bize ilk başta süperküme büyüklüğünde şeylerin oluştuğu fikrini verir"
Anlamadığım şeyler şunlar:
1) evrenin ilk dönemlerinden bahsederken baryonik yapıların varolduğu kesin bir bilgi midir? Yani ilk aşamalarda maddenin temel yapıtaşları belki de oluşmamıştı ya da kara madde belki de bu unsurları oluşturan etkendi?

2) sıcak kara madde parçacığının baryonik öğelerce oluşan yapıları (sanırım genel olarak maddesel oluşumlar kastediliyor) yokettiğinden bahsetmiş ancak süperküme denen yapılar oluşmuş olmalı derken ne kastediliyor? Maddesel oluşumları yokediyorsa süperküme ne oluyor tam olarak?

Yardımcı olabilirseniz çok sevinirim, şimdiden teşekkürler.
Bu anlaşılmamalar aşırı teorik konuların basite indirgenmeye çalışılmasından kaynaklanıyor. Çünkü tüm bu anlatımlar denklemlerin birer yorumu. Ve karşımıza çıkan bu denklemler ise modellerden ibaret. Örneğin karanlık maddeye hiç ihtiyaç duymayan modeller de mevcut. Fakat en çok benimsenen karanlık maddenin varlığıdır. Dolayısıyla en çok bunlar biliniyor, bunlar yazılıyor. İşin fiziğini göstermeden doğrudan yapılan bu anlatımları ben ezber veya dayatma olarak görüyorum. Elbette merakımızı gidermek istiyoruz, fakat her şeye ulaşmak da o kadar kolay olmuyor.

1) Dediğim gibi bunlar modellemeler. Evrenin belirli bir dönemine kadar olan kısmı gözlemler ile doğrulayabiliyoruz. Fakat öncesi, erken dönemler ciddi sıkıntılı durumda. Kozmolojinin şu anda en çok kafa yorduğu noktalardan biri bu.

2) Kümeler derken sanırım kozmik mikrodalga arka plan ışımasındaki(CMB) oluşumlardan bahsediyor olabilir. (Süperkümeler genelde gökada kümelerinin en üst katıdır.) Biz evrenin düz bir geometriye sahip olduğunu da yine bu sayede anladık. CMB'de göreceğiniz öbeklenmeler, bunların büyüklükleri, evrenin genişleme hızı, kütle çekim ile bu öbeklenmelerin o boyutlarda mümkün olabilmesi koşulu düşünülerek o öbeklerin boyutu ölçülüyor. Boyutuna göre de bir geometri söylenebiliyor.

Bu konuyu detaylı olarak Lawrence Krauss'un Hiç Yoktan Bir Evren kitabında bulabilirsiniz. Ben onu da oldukça zor bir kitap olarak buluyorum. Fakat işin matematiğini, fiziğini görmeden ancak bu kadar basite indirgenebiliyor.
Uzay İnterneti:Starlink Projesi

Fikir güzel, mekan güzel ama yemezler...[…]