Erhan Öztürk Teleskop Gözlemleri

Amatörlerin gözlem deneyimleri, gözlem hikayeleri.
Cevapla
Erhan Ozturk
Mesajlar: 106
Kayıt: 05 Kas 2013, 22:05
İlgi düzeyi: Amatör gözlemci
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Erhan Öztürk Teleskop Gözlemleri

Mesaj gönderen Erhan Ozturk »

Merhaba,
Geçtiğimiz Şubat ayının ortasına kadar uzunca bir süre hava koşulları nedeniyle gözlem yapma imkanı bulamamıştım. Bu nedenle hava tahmininde 13 Şubat 2014 günü gökyüzünün açık olacağını görünce sevindim. Telefonumdaki SykSafari yazılımına baktığımda güneyde Puppis, güneybatıda Büyük Köpek, Tekboynuz, Orion, batıda İkizler, Arabacı, Boğa, kuzeybatıda alçalmaya başlayan Kraliçe ve Kahraman vardı. Doğuda ise Büyük Ayı, Av Köpekleri ve Aslan yükseliyordu. “İnsan nereye bakacağını bilemiyor” diye düşünürken Ay’ın 13,8 günlük olduğunu gördüm. Normalde böyle durumlarda yaptığım şey şansıma küsmek olur ama bu sefer durumu fırsata çevirip Ay’ı detaylı bir şekilde gözlemeye karar verdim.
Ay’ın derin uzay gözlemi yapmaya izin vermediği zamanlarda Ay’ı gözlemeye karar vermiştim ama Ay’da ne gözleyecektim? Aklıma Astronomical League Lunar Program (http://www.astroleague.org/al/obsclubs/ ... unar1.html) geldi. ABD’deki gökbilim topluluklarının oluşturduğu bir birlik olan Astronomical League, pek çok gözlem programı hazırlamış olup bunlardan bazılarını ben de kullanıyordum. Lunar Program’ı ismen biliyordum ama detaylarını bilmiyordum. İncelediğimde Ay üzerinde bulunan 100 adet yüzey şekli / jeolojik yapının (http://www.astroleague.org/al/obsclubs/ ... unar2.html) gözlenmesini içeren bir program olduğunu gördüm. Programda çıplak göz, dürbün ve teleskop olarak sınıflandırılmış 100 adet gözlenecek yapı vardı. Her ne kadar tüm bu yapıları teleskopla görebilmek mümkün ise de ben tüm listeyi çıplak göz, dürbün ve teleskopla ayrı ayrı gözlemeye karar verdim.
Astronomical League, Lunar Program’da “naked eye” olarak belirtilen cisimlerin çıplak gözle, “binocular” olarak belirtilen cisimlerin 7x35 dürbün ile, “telescope” olarak belirtilen cisimlerin ise 60mm’lik mercekli teleskopla gözlenebileceğini söyleniyordu. Bende ise bozuk iki göz, 10x30 IS dürbün ve 20cm’lik teleskop vardı yani çıplak göz hariç gayet yeterli ekipmanım vardı. Teleskop gözlemlerinde 13mm Nagler T6, 9.5mm Plossl ve 2x barlow kullandım. Bu gözmercekleri bana 94x, 128x, 188x ve 256x büyütmelerini verdi. Bütün cisimlere 94x ile baktım ama atmosfer koşuları bazen 188x ve üstüne çıkmama izin vermedi. Elimde Sky and Telescope Moon Map vardı ama çıplak göz gözlemleri dışında pek kullanmadım, dürbün ve teleskop gözlemlerinde çoğunlukla telefonuma bulunan Moon Globe uygulamasını kullandım. Özellikle Ay yüzeyini güneş ışınlarının geliş açısına uygun göstermesinden çok yararlandım. Tereddütte kaldığım noktalarda yıllar önceden kalan Rükl’s Atlas of the Moon’un renkli fotokopisine başvurdum. Tabii bunların yerine Virtual Moon Atlas da kullanılabilir.
Programa 14 Şubat 2014 günü saat 18:15’te çıplak göz gözlemleriyle başladım ve 12 Nisan 2014 günü saat 20:10’da Gassendi gözlemi ile tamamladım. Programda yer alan “Yeniaydan en fazla 48 saat önce Ay’ı görmek” ve “Yeniaydan en fazla 40 saat sonra Ay’ı görmek” faaliyetlerini yapamadım, bunların yerine “Optional” olarak belirtilen yedek aktiviteleri gerçekleştirdim. Tek tek neler gözlediğimi yazmak çok yer alacaktır ama ilgilenen kişilere yararlı olacağını düşündüğüm bazı izlenimlerimi aşağıda paylaşıyorum:
1- Program çok sürükleyiciydi. Eskiden Ay doğunca üzülen ben, Ay’ı gözleyebileceğim günlerin gelmesini iple çekiyordum.
2- Program oldukça kolay, tabii benim teleskobum 20 cm’likti ama yine de tüm listenin 94x büyütme ile görülebildiğini düşünürsek sanırım 60mm’lik teleskobu olanlar bile birkaç tanesinde zorlansa da tüm listeyi gözleyebilir.
3- Dürbünle epey çok cisim görünüyor. Teleskobu olmayanların 20 defa büyütebilen dürbünle listenin en az % 70’ini görebileceğini tahmin ediyorum. Bu nedenle sadece dürbünü olanlar da bu listeyi deneyebilirler.
4- Ay üzerindeki yapıların güneş ışınlarının geliş açısında göre görüntüsü çok fazla değişiyor, örneğin Schröter Vadisi, uygun aydınlanma koşullarında rahatça görülebilirken birkaç gün içerisinde Aristarchus’un ışınlar altında ve dik güneş ışığının altında çok zor görülebiliyor. Bu bilinen bir gerçek ama gözlem yaparken bunu o kadar çarpıcı gördüm ki burada yazmak istedim. Bu nedenle ciddi bir planlama yaparak, her yapıyı en uygun zamanda gözlemeye çalışmak iyi olacaktır.
5- Astronomical League, gözlem için listeyi hazırlamış ama gözlenen yapılarla ilgili hiçbir bilgi vermemiş. Gözlenen cisim ile ilgili bilgi almak, yakınındaki ilginç yapıları öğrenip onları da gözlemek daha ilginç ve zengin bir gözlem yapmanızı sağlıyor. Örneğin listede Davy krateri var ama hemen yanındaki Catena Davy yok. Catena Davy ilginç bir krater zinciri, kraterlerden birinin adı da Osman. Uygun ışık koşullarında yüksek büyütme ile Osman’ın da aralarında bulunduğu 2km çaplı olan görece büyük kraterler görülebiliyor. Benim elimde Charles Wood’un Modern Moon kitabı vardı. Özellikle teleskopla yaptığım gözlemlerden önce ilgili bölgenin anlatıldığı bölümü okumak çok güzel oldu. Kitap olmasa da Google veya Wikipedia üzerinden gözlenecek bölge ile ilgili bir ön araştırma yapılmasını şiddetle öneririm.
6- İnternette konuyla ilgili başka kaynaklar da var. Ben çok yararlanmadım ama ilgilenen kişilere http://theastronomer.tripod.com/lunarclub.html, http://www.astroadventures.net/cohen/lu ... rClub.html ve http://www.stargazing.net/david/moon/almoonclub.html yararlı olabilir.

Selamlar,

Erhan Öztürk
Kullanıcı avatarı
Burak Yakut
Mesajlar: 5662
Kayıt: 03 Mar 2009, 10:29
İlgi düzeyi: Gezegen Fotoğrafçısı
Konum: Kurtköy, İstanbul
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0
İletişim:

Mesaj gönderen Burak Yakut »

Erhan bey, tecrübenizi keyifle okudum. Notlar aldım.

Ay, gökyüzündeki en keyifli gök cisimlerinden biri. Benim favorim. Geniş açılı ve renk sapması yapmayan merceklerle alınan keyif paha biçilmez.
Erhan Ozturk
Mesajlar: 106
Kayıt: 05 Kas 2013, 22:05
İlgi düzeyi: Amatör gözlemci
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Erhan Ozturk »

Teşekkür ederim Burak Bey.
Şule Kuzpınarı
Forum Genel Yetkilisi
Mesajlar: 626
Kayıt: 09 Mar 2006, 13:59
İlgi düzeyi: Amatör
Konum: K.Maraş
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Şule Kuzpınarı »

Yazınızı ilk yazdığınız gün okumuştum aslında. Ama Lunar Programı incelemeye dalınca cevap yazmayı unutmuşum. :oops: Gerçekten çok hoş bir deneyim yaşamışsınız. Günlerce bir cismi her haliyle gözlemlemek, gerçek astronominin ta kendisi bence. Her gün gözlem için zaman ayırmak, heyecanla gözleyeceğin cismi beklemek muhteşem. Ellerinize, gözlerinize sağlık. :tap

Bahsettiğiniz organizasyonun hazırlamış olduğu gözlem programları gerçekten çok güzel. Her program sonunda bir de sertifika veriyorlarmış anladığım kadarıyla. Sadece ay programı da yok, bir sürü gözlem programları var. Organize bir şekilde yapılan gözlemin öğreteceği çok şey vardır. Bizi böyle bir şeyden haberdar ettiğiniz için teşekkür ederiz. :tap Bu organizasyonun programlarını inceledikten sonra böyle bir şeyi biz neden yapmıyoruz ki sorusu eminim hepimizin aklına gelecektir.
Dünyanın kalabalığında boğulan her insan, eninde sonunda bir gün başını kaldırıp, uçsuz bucaksız uzayı fark edecek ve bir daha asla o kalabalığın içine geri dönemeyecektir.
Kullanıcı avatarı
ilkertaskinoglu
Forum Genel Yetkilisi
Mesajlar: 579
Kayıt: 13 Tem 2012, 08:59
İlgi düzeyi: Hobi
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen ilkertaskinoglu »

Teşekkürler Erhan Bey
Kullanıcı avatarı
Onur Durma
Mesajlar: 1656
Kayıt: 22 Kas 2011, 21:37
İlgi düzeyi: Alışveriş
Konum: İzmir
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0
İletişim:

Mesaj gönderen Onur Durma »

Ne kadar yararlı ve güzel bir paylaşımdır bu. Teşekkürler.
Canon , Skywatcher , GSO , Baader ve Celestron koleksiyoncusu..
Bulut Kovalayan Adam

facebook.com/hayvan1
http://www.geridekalan.com
Kullanıcı avatarı
Sedat Bilgebay
Mesajlar: 5120
Kayıt: 09 Kas 2008, 14:41
İlgi düzeyi: Meraklı
Konum: Istanbul ve Marmaris
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Sedat Bilgebay »

Muhtesem bir rapor! Cok tesekkurler!
Sedat

***********

Lütfen bana özel mesaj atmayın, cevap veremiyorum.
Sorularınızı forumda ilgili başlık altında sorun.
Böylece herkes katkıda bulunabilir ve yararlanabilir.
Erhan Ozturk
Mesajlar: 106
Kayıt: 05 Kas 2013, 22:05
İlgi düzeyi: Amatör gözlemci
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Erhan Ozturk »

Herkese güzel sözleri için teşekkür ederim.
Şule Hanım sizin yazınızı okurken bir yandan da Sky&Telescope dergisinin Temmuz 2014 sayısının sayısal baskısını inceliyordum. Çok ilginç bir tesadüf oldu ve yazınızı okuduktan hemen sonra derginin 34. sayfasında planlı gözlem yapma konusunda bir yazı gördüm. Daha da ilginci, sonraki yazı da "Are Observing Programs for You?" başlığıyla Astronomical League programlarından söz ediyordu :)
Erhan Ozturk
Mesajlar: 106
Kayıt: 05 Kas 2013, 22:05
İlgi düzeyi: Amatör gözlemci
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Erhan Ozturk »

19 Mayıs 2015’e kadar yeni Nexstar Evolution 6 teleskobumla muhtelif denemeler yapıp eski teleskobumla karşılaştırmalar yaptım. Bu tarihten itibaren detaylı gözlemlere başladım. Aşağıda 19 Mayıs, 26 Mayıs ve 1 Haziran 2015 tarihlerinde Ankara şehir merkezinde gözlediğim bazı derin uzay cisimlerine ilişkin notlarım bulunuyor:

19 Mayıs 2015 Görüş: Antoniadi III (Orta) Geçirgenlik: 3/10 (Kutupyıldızı dikkatli bakmadan görünmüyor) Hava Durumu: Ufuktan 40 derece yukarıya kadar pus var. Teleskop: Nexstar Evolution 6 Gözmercekleri: 26mm Plössl (58x), 13mm Nagler T6 (115x), 9,5mm Plössl (158x)

Kastor: 58x ile çift yıldız olduğu sezilebiliyor ancak ayrışma yok. 115x ile birbirine çok yakın iki sarı renkli yıldız olarak görünüyor. Sönük yıldız, parlak yıldızın kuzeydoğusunda yer alıyor. 158x ile daha rahat ayrıştırılıyor. (Saat 21:50)

NGC2392 (Eskimo Bulutsusu): Bu akşam puslu bir hava olmasına ve Bulutsu’nun ufka yakın olmasına rağmen gözlemek istiyorum çünkü yakında Güneş İkizler’e çok yaklaşmış olacak ve bu cismi bir süre göremeyeceğim. 58x ile yıldız olmadığı fark ediliyor ancak çok küçük olduğu için bir detay görülemiyor. 115x ile daha iyi görülebilse de ben hemen 158x’e geçiyorum. OIII filtre ile bakıldığında merkezde küçük, parlak bir bölge, dışında daha büyük ve sönük bir hale var. Filtre çıkarıldığında çok daha sönük ve daha küçük bir yuvarlak görünüyor. Filtresiz bakıldığında cismin parlaklığı, filtre ile dış halenin göründüğü parlaklık kadar. (Saat 21:55)

Daha sonra M81’e geçiyorum ama ortalık bulutlanmaya başladığı için detaylı inceleme yapamadan bu akşamki gözlemi sonlandırıyorum.

26 Mayıs 2015 Görüş: Antoniadi III (Orta) Geçirgenlik: 5/10 Hava Durumu: Az bulutlu, kümülüs bulutları var. Teleskop: Nexstar Evolution 6 Gözmercekleri: 26mm Plössl (58x), 13mm Nagler T6 (115x), 9,5mm Plössl (158x)

M81: 115x ile merkezde yıldız gibi bir çekirdek etrafında parlak bir disk görünüyor. Disk dışarı gittikçe sönükleşiyor. 3'x1-1,5' boyutlarında ve yaklaşık Kuzey- Güney doğrultusunda uzanıyor. Yakındaki 12,3 kadirlik yıldız görülebiliyor. Yüksek büyütmelerle görüntü bozuluyor. (Saat 22:00)

M82: 115x ile 5-6' boyunda 1-1,5' eninde soluk bir bulut olarak görünüyor. Yakınındaki 9,1 kadirlik yıldıza değmiyor ve Doğu-Batı yönünde uzanıyor. Belirgin bir yapısal detay görülmese de çok homojen bir görünümü yok. Ay şu anda ilk dördün evresinde, Ay olmadan tekrar bakmak lazım. 2x Barlow ile görüntü çok bozuldu. (Saat 22:30)

Buradan Lir’e geçmek istiyorum ama hava bulutlandığı için bugünkü gözlemi kısa kesmek zorunda kalıyorum.

1 Haziran 2015 Görüş: Antoniadi II (İyi) Geçirgenlik: 6/10 Hava Durumu: Açık. Teleskop: Nexstar Evolution 6 Gözmercekleri: 26mm Plössl (58x), 13mm Nagler T6 (115x), 9,5mm Plössl (158x), 2x Barlow

Bu akşam, 26 Mayıs’ta bulutlardan dolayı gözleyemediğim Lir’deki belli başlı cisimleri gözlemeye karar verdim. Ancak Ay’ın 14 günlük olmasından dolayı planladığım cisimlerden olan M56’yı görebileceğimden şüpheliyim.
Teleskobu dışarıya 45 dakika kadar önce çıkarmış olduğum için ısıl dengeye ulaşıp ulaşmadığından emin olamadığımdan dolayı denemek amacıyla Epsilon Lir’e baktım. Yıldızların görünümü ısıl dengeye henüz ulaşılmadığını gösterince önce kolay cisimlerden başlamaya karar verdim.

Zeta Lir: 10x30 IS dürbünle zorlanarak ayrıştırabildiğim bu çift yıldız 115x ile çok ayrık görünüyor. 58x ile bile çok yakın değiller. Genel olarak küçük teleskoplara ve düşük büyütmeye hitap eden bir yıldız. İki bileşen arasında hiç renk farkı yok, sönük yıldız parlak olanın ışığı yarıya kısılmış hali gibi. Sarımsı beyaz renkteler. (Saat 22:03)

T Lir: Bu yıldızı ilk defa 10 küsür yıl önce Alan Mac Robert’ın Starhoping for Backyard Astronomers kitabından öğrenmiştim. İlk gözlediğim karbon yıldızıydı. O zamana kadar Akrep Yüreği (Antares), İkizlerevi (Betelgeuse) gibi yıldızların renginin kırmızı olduğunu sanıyordum. T Lir’i görünce “ben hiç kırmızı yıldız görmemişim” demiştim. T Lir sönük bir yıldız olmakla birlikte görüş alanınıza girince hemen buluyorsunuz çünkü diğer yıldızlardan çok farklı bir renkte. Erkekler ara renkleri bilmez derler, ben öyleyim ve o nedenle tarif edemiyorum ama gerçekten farklı bir kırmızısı var bu yıldızın. (Saat 22:11)

Eta Lir: Parlak yıldız beyaz, sönük yıldız mavimsi beyaz renkte. 115x ile rahatça ayrıştırılıyor, ikisi arasında çok ciddi parlaklık farkı var (3-4 kadir kadar). (Saat 22:19)

HR 7140: Yakınındaki 7,7 kadirlik yıldızla güzel bir çift oluşturuyorlar. 158x ile 1,8 açı saniyesi mesafedeki 9. kadirden 3. yıldız görülemedi. Parlak yıldız sarı-turuncu renkte sönük yıldız ise beyaz- hafif mavi gibi. (Saat 22:31)

HD 179484: 230x ile çok güzel, ikisi de beyaz, aynı parlaklıkta, ikiz gibi. Şu anda tam yatay olarak dizilmişler. Size bakan iki göz gibi görünüyorlar. Bu büyütmede iki yıldız arasında küçük bir boşluk var.230x ideal büyütme. (Saat 22:36)

Beta Lir: Bu değişen yıldızın parlaklık değişimini dürbünle defalarca gözledim ama bir çift yıldız olduğunu daha yeni öğrendim. 115x ile bakıldığında dört tane yıldızın oluşturduğu bir Y şekli görülüyor. Beta Lir ve yoldaşı sırasıyla Y'nin birleşim yerini ve tabanını oluşturuyor. Diğer iki sönük yıldız ise Y’nin yukarı uçlarını oluşturuyorlar. Yıldızların dördü de beyaz renkte. En parlak iki yıldız kütleçekim ile birbirine bağlı, diğer iki yıldız ise sadece Beta Lir sistemi ile aynı doğrultuda ama farklı uzaklıkta yer alıyorlar. Beta Lir A, Beta Lir B’den çok daha parlak (3-4 kadir kadar), Beta Lir B ise diğer İki yıldızdan çok daha parlak (2-3 kadir kadar) (saat: 22:45)

Stephenson 1: Bu yıldız kümesini de T Lir ile beraber aynı kitaptan öğrenmiştim. Bu küme mavi renkli Delta1 Lir ile turuncu Delta2 Lir’in etrafında yer alıyor. Bu iki yıldız kümedeki diğer yıldızlardan çok daha parlak ve teleskop için birbirinden çok uzak ama renklerinden dolayı harika bir çift oluşturuyorlar. Bu iki yıldız dürbünle de rahatlıkla ayrıştırılabiliyor ve bence 7x-10x dürbünler için en güzel çift yıldızlardan biri. Bu gece dolunay olduğu için ancak çok sönük olmayan 10-12 kadar yıldız görülebiliyor. İyi bir geçirgenlik olduğunda dürbün ile yıldızların bir kısmı Ankara’dan bile görülebiliyor. (saat: 22:52)

Epsilon Lir: Teleskop ısıl dengeye bir süre önce ulaşmıştı. Bu nedenle artık Epsilon Lir’e dönüyorum. Epsilon Lir’i çıplak gözle ayrıştırmayı başarabilmiş değilim (astigmattan dolayı umudum da yok) ancak dürbünle çok rahat bir şekilde iki yıldız olarak görülebiliyor. 115x ile her iki yıldızın da kendi başına bir çift yıldız olduğu görülüyor. Biraz daha düşük büyütmeyle de “Çift-Çift” görünümünde olacaktır ama bence 2x Barlow ile (230x) görüntü en güzeli. Epsilon 1'de her iki yıldız da beyaz renkte, iki yıldız arasında bir kadir kadar fark var ama yıldızlar birbirlerine Epsilon2’dekinden biraz daha uzaktalar. Epsilon 2'de de yıldızlar beyaz ama iki bileşen hemen hemen aynı parlaklıkta. Her iki çift yıldız da aşağı yukarı aynı zorluktalar. (saat: 23:00)

M57: Her ne kadar yüzey parlaklığı yüksek ise de Yüzük Bulutsusu Ay ışığından epey etkileniyor. 115x ile filtresiz rahatlıkla görünüyor ama sönük, OIII filtre ile çok daha belirgin ama filtre M57’yi diğer gezegenimsilerdeki kadar etkilemedi. Yüzük, doğu-batı doğrultusunda daha uzun gibi geldi. Halka yapısı öyle belirgin ki insanın odakla oynayası geliyor. Filtresiz de tüm bu detaylar görünüyor. (saat: 23:22)

M56: Yüzey parlaklığı yüksek olmayan bu cisim Ay ışığından çok fazla etkileniyor. 115x ile epey uğraşmama rağmen dolaylı bakışla yuvarlak çok soluk bir bulut olarak ancak zaman zaman görülebildi. Ay olmayan bir gece tekrar bakmak gerekiyor. (saat: 23:48)

Beta Kuğu (Albireo): Tabii buralara kadar gelmişken çift yıldızların şahı Albireo’ya uğramadan olmaz. Bu yıldızı daha önce dürbünle ayrıştırabilmiştim, bu nedenle bileşenler 115x ile birbirinden biraz uzak görünüyor. Özellikle küçük teleskop ve büyük dürbünler için harika bir hedef ancak 115x ile bile renkleriyle etkiliyor. Parlak yıldız turuncu, sönük yıldız mavi-beyaz renkte. (saat: 23:52)

Gama Aslan (Algieba): Geceyi başka bir ünlü çift yıldızla kapatıyoruz. Parlak yıldız turuncu-sarı, sönük yıldız sarı renkte görünüyor. 115 ile rahatça ayrıştırılıyor ancak 230x bu yıldız için daha iyi bir büyütme. (saat: 23:56)

Sonuç olarak, bu geceyi büyük ölçüde çift yıldız gözleyerek geçirdim halbuki çift yıldızlar hiç ilgimi çekmeyen cisimlerdir ama dolunay olunca fazla seçenek de kalmıyor. :D
Kullanıcı avatarı
Timur Öner
Mesajlar: 206
Kayıt: 29 Tem 2012, 12:31
İlgi düzeyi: Amatör Gökbilimci
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Timur Öner »

Tebrikler güzel bir rapor olmuş. M57 bence en ilginç bulutsulardan biri. Şu aralar ortasındaki beyaz cüceyi görmeye çalışıyorum ama yıldız 14.5 kadir olduğu için çok zor olduğunu biliyorum. Yine de saptırılmış bakış ve yüksek büyütme ile bir gün başaracağım.
Orion SkyQuest XT10 10'' Dobsonian
Celestron Astromaster 130 EQ Motor Drive
Sirius Plössl 25 mm
Celestron Eyepieces 20 mm,10 mm
Celestron G2 Up Close 10x50
Ve bolca merak...
Erhan Ozturk
Mesajlar: 106
Kayıt: 05 Kas 2013, 22:05
İlgi düzeyi: Amatör gözlemci
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Erhan Ozturk »

Teşekkür ederim.
M57'nin merkez yıldızı için iyi şanslar, şehir dışına çıkmak şart bence.
Erhan Ozturk
Mesajlar: 106
Kayıt: 05 Kas 2013, 22:05
İlgi düzeyi: Amatör gözlemci
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Erhan Ozturk »

1 Haziran gecesini çoğunlukla Çalgı takımyıldızındaki cisimlerle geçirmiştim. O gece dolunay olduğundan dolayı da M56'yı görmekte zorlanmıştım. Bu gece Ay geç doğacağı için M56'dan başlayarak o bölgedeki bazı derin uzay cisimlerini gözleyeceğim.

9 Haziran 2015 Görüş: Antoniadi III (Orta) Geçirgenlik: 5/10 Hava Durumu: İlk bir saat açık, daha sonra bulutlanma başladı. Teleskop: Nexstar Evolution 6 Gözmercekleri: 13mm Nagler T6 (115x), 2x barlow (230x) Filtre: OIII

M56: 115x ile soluk, yuvarlak bir bulut şeklinde. Yüzey parlaklığı düşük ama çok zorlanmadan görülebiliyor. Yaklaşık 1,5' çapında, yıldızları ayrıştırılamıyor.

IC 4665: Bu yıldız kümesini yıllar önce Ankara'da dürbünle keşfetmiştim (!) Atlasa bakınca keşfimin Index Catalog cismi olduğunu görünce şaşırmıştım. Demek ki Messier de William Herschel da bu kümeyi keşfedememiş. Messier aşağı yukarı aynı büyüklükte ve yaklaşık 1 kadir daha parlak olan M44 ve M7'yi kataloğuna eklemiş ama 4. kadirden IC 4665 nedense katalogda yok. İlginç. William Herschel ise muhtemelen teleskobunun görüş alanının dar olmasından dolayı bu kümeyi keşfedememiş. Caroline Herschel küçük bir teleskopla IC 4665'i görmüş ama cisim nedense NGC kataloğuna alınmamış. Bu kümeye defalarca baktığımdan dolayı farklı bir şey deneyip, William Herschel'ın teleskobunda kümenin nasıl görüneceğini anlamaya çalıştım. Bu amaçla 115x büyütme ve 43 dakikalık görüş alanı ile kümeyi gözlüyorum. Küme, teleskobun görüş alanının dışına taşıyor. 20-25 tane parlak yıldız görünüyor, pek fazla da sönük yıldız görünmüyor. Yıldız yoğunluğu düşük. William Herschel'ın neden fark edememiş olduğu belli, hiç dikkat çekmiyor. Halbuki daha düşük büyütmeyle rahatlıkla fark edilebiliyor. Bence dürbünle bakılabilecek en iyi yıldız kümelerinden birisi.

NGC 6572: Yakındaki aşağı yukarı aynı parlaklıktaki yıldızdan çok farklı görünüyor. Küçük olmasına rağmen yıldızlarda görmediğimiz bir mavi renge sahip olması ve noktasal olmaması onu yıldızlardan ayırıyor. OIII filtre ile çok daha belirgin, yakınındaki yıldız ise filtreyle çok sönükleşiyor. Pek çok gezegenimsi bulutsu OIII ile daha büyük görünür, burada öyle bir durum yok.

NGC 6633: Nerede başlayıp nerede bittiği belli değil. Görüş alanında 25-30 yıldız var ve kuzeydoğu-güneybatı yönünde uzanan bir yapıda. Yıldızlar parlak ve seyrek.

IC 4756: Önceki iki kümeye göre daha sönük yıldızlardan oluşuyor. Bunun da nerede başlayıp bittiği belli değil. 25-30 yıldız var. Aralarda hayalet gibi sönük yıldızlar da bulunuyor.

NGC 6543: 115x ile kuzeybatı-güneydoğu yönünde mavi küçük parlak bir yuvarlak şeklinde. 230x ile daha büyük görünüyor ancak merkez yıldız görülemiyor. Yine de oralarda bir şeyler var gibi hissediliyor. OIII ile daha parlak, doğal olarak merkez yıldız görülemiyor. Homojen bir yapıda değil, fotoğraflardaki yapının ipuçları görünüyor.

NGC 6826: 115x ile bulanık bir yıldız gibi görünüyor. Merkez yıldızı görmek için biraz dikkat etmek gerekiyor. 230x ile merkez yıldız çok belirgin. Merkez yıldızın etrafında da belirgin bir disk var. Doğrudan bakışla merkez yıldız görünüyor ama bulutsu sönük, dolaylı bakışla ise bulutsu öne çıkıyor (göz kırpma etkisi). İlginç bir etki ancak bu göz kırpma denemeleri gözümü yoruyor. OIII, bulutsuyu belirginleştiriyor ama merkez yıldızı engelliyor.

NGC 6811: 25 yıldız var. Merkezinde bir yoğunluk göze çarpıyor.. Buralarda çözünmemiş yıldızların ışığı da var. Yıldızları sönük ve güzel bir yıldız kümesi.

M29: 10 yıldız var. Yıldızların sekizi orta parlaklıkta, diğer ikisi sönük ve ancak dolaylı bakışla görünüyor. Küçük ve yoğun olmayan bir küme.

M39: 28-30 yıldız görünüyor. Yıldızlar parlak ve birbirlerinden uzak ama IC4665 kadar değil. Kuzey-güney doğrultusunda 115x'in görüş alanından daha geniş görünüyor. Merkeze yakın bir çift yıldız var. Belirgin bir öbekleşme yok.

NGC 7027: 115x ile bile çok küçük ama parlak. Yıldızdan çok az daha büyük ama yıldız olmadığı mavi renginden belli. OIII ile daha parlak görünüyor ancak herhangi bir yapısal detay göze çarpmıyor. Bugün gördüğüm en küçük gezegenimsi bulutsu. Merkez yıldız görülemiyor.

NGC 6940: 20-30' çapında, doğrudan bakışla 14, dolaylı bakışla 40 kadar yıldız görülebiliyor. Yıldızların hepsi sönük. Nerede başlayıp bittiği belli değil.
Daha sonra M27'ye geçtim ancak M27 görülemiyordu. Kafamı yukarı kaldırınca fark ettim ki gökyüzünün neredeyse tamamı bulutlanmış. Teleskobu toplayıp içeri gitmeden önce bulutların henüz ulaşamadığı Yunus'a yöneldim.

Gama Yunus: 115x ile rahatlıkla ayrıştırılabiliyor.Parlak olan bileşen turuncu sarı renkte, soluk bileşen ise yeşil tonunda. İki yıldızın arasında bir kadirden az bir parlaklık farkı var.

14 Haziran 2015 Görüş: Antoniadi II (İyi) Geçirgenlik: 8/10 (iyi) Hava Durumu: Saat 10:50’ye kadar dağınık bulutlar, daha sonra açık Teleskop: Nexstar Evolution 6 Gözmercekleri: 13mm Nagler T6 (115x)
Bu akşam epey yoğun bir yağışın adından gökyüzü yavaş yavaş açılmaya başladı. Yağmurdan sonra havanın geçirgenliğinin iyi olacağını düşünerek 9 Haziran gecesi kaldığım yerden devam etmek yerine Aslan’dan başlayarak gökada gözlemi yapmaya karar verdim. Aslan’daki M105, NGC 3384, M95, M96, M65, M66 ve NGC 3521’den sonra Başak’taki parlak birkaç gökadayı (M104, M49, M60, M87, M84, M86) gözlemeyi planlıyorum. Meteoblue’da havanın saat 21-22’de açılacağı söylenmesine rağmen saat 10:30’a kadar bulutlardan dolayı teleskobun kundağını bile hizalayamadım. Daha sonra Regulus ve Denebola ile hizalama yaptım.

M105: Sönük, bulanık bir yıldız olarak görünüyor. Bu cismi saat 22’de gözlemeyi planlarken bulutlardan dolayı bu saate kadar bekledim ve cisim de iyice alçaldı (yaklaşık 20 derece yükseklikte). Daha yüksekte olduğunda daha iyi görüntü verebileceğini ve yanındaki NGC 3384’ü de görebileceğimi tahmin ediyorum.
Aslan’daki diğer gökadalar ile biraz uğraşıyorum ama M95 ve M96’nın çok alçalması, M65, M66 ve NGC 3521’in de bir bulut öbeğinin ardında kalması nedeniyle Başak’a geçiyorum.

M49: Soluk ama rahatça görülebiliyor. Yatayda düşeyden biraz daha uzun oval bir bulut görünümünde. Merkezde noktasal bir parlak bölge var ama bunun dışında herhangi bir yapısal detay görülemiyor. Başak’ta bu gece gördüğüm en parlak ve kolay gökada.

M60: M49’dan az daha soluk ama neredeyse onun kadar kolay, rahatça görülebiliyor. Yatayda düşeyden biraz daha uzun oval bir bulut görünümünde. Herhangi bir yapısal detay görülemiyor. Merkez yoğunluğu yok.

M59: M60’dan daha sönük ama yine de rahatlıkla görülebiliyor. M60’dan farklı olarak merkezde noktasal bir parlaklık var. M49’a benziyor ama daha sönük. Aslında M59 ve M60 aynı görüş alanına sığabiliyor ama M59’u görebilmeyi pek beklemediğim için hazırlıksız yakalandım ve her ikisinin aynı görüş alanına sığabileceğini gözlemden sonra fark ettim.

M58: M59’u rahatça görünce M58’i de denemeye karar verdim. Başak’ta şimdiye kadar gördüklerim içerisinde en sönük olan gökada ama yine de çok zorlanmadan görülebiliyor. Soluk ve herhangi bir detay yok.

M87: Beklediğimden sönük. M49 kadar parlak olmasını bekliyordum ama ancak M59 kadar yüzey parlaklığı var. Buna karşın M59’dan çok daha büyük. Bu devasa bir gökada ve buradan bile büyüklüğü farkediliyor . Merkezde yıldız benzeri parlak bir bölge var.
Şu ana kadar Başak çok iyi gidiyor, bakalım Markarian Zinciri ne durumda?

M84: Markarian Zinciri’nin başındaki bu gökada zorlanmadan görülebiliyor. M87’den az daha düşük yüzey parlaklığına sahip. Merkezde daha parlak yıldız benzeri bir bölge var.

M86: Markarian Zinciri’nin ikinci halkası olan bu gökada M84’den daha sönük ve daha büyük. Herhangi bir yapısal detay göze çarpmıyor. Merkezi bir parlak bölge de görülemiyor. Yatayda düşeyden biraz daha uzun. M84 ile M86 aynı görüş alanına sığıyor; aralarındaki parlaklık ve büyüklük farkı çok belirgin. Zincirin devamında yer alan ve “The Eyes - Gözler” olarak bilinen gökadalardan NGC 4438’i göremeyince daha ileride yer alan NGC 4473 ve NGC 4477’yi denemedim. Sonradan fark ettim ki, bu iki gökada şehir içinde NGC 4438’den daha kolay görülebiliyor. Artık bir dahaki sefere…

M88: M86 kadar hatta ondan daha düşük yüzey parlaklığına sahip. Doğru yere bakınca çok zorlanmadan görülebiliyor. Soluk ve herhangi bir detay yok. Şu ana kadar Başak’ta gördüklerimin hepsinden daha zor.

M89: Yüzey parlaklığı çok yüksek değil ancak yukarısındaki ve aşağısındaki yıldızlara göre konumundan yaralanarak doğru yere bakınca rahatlıkla görülebiliyor.

M90: Soluk bir yıldız ve etrafında çok soluk bir hale şeklinde görünüyor. İnce uzun Kuzey – Güney doğrultusunda uzanıyor.

M104: M104’e daha önce bakacaktım ama diğer cisimlere dalınca unutmuşum. Ufuktan sadece 15 derece yukarıda ama rahatlıkla görünüyor. İnce uzun şekilde, doğu – batı doğrultusunda uzanıyor ve homojen bir görünümü yok gibi. Daha iyi konumdayken tekrar bakmak gerekiyor. Şimdiye kadarki tüm gökadalardan daha iyi görüneceğini tahmin ediyorum.

M91: Kısaca baktım, görülemedi, çok da uğraşmadım çünkü saat geç oldu ve M91 şehir içinden görülmesi en zor Messier cisimleri arasında. Daha kolay cisimlerle uğraşmak daha verimli olur gibi geldi.

M64: Doğu – batı yönünde uzanıyor, 1,5’ boyunda, 1’ eninde. Merkezde parlak bir bölge yok. Net bir yapısal detay görülemedi ama bir şeyler var gibi de geliyor. Yorgunluk mu, önyargı mı, yoksa gerçekten “siyah gözü” gördüm mü?

M3: Rahatlıkla görülebiliyor. Önceki soluk gökadaların ardından çok parlak görünüyor. Şekli yuvarlak ancak dışarıya doğru içinden kollar çıkıyor gibi. Yıldızları ayrıştırılamıyor. (0:21)

M51: İki gökadadan NGC 5194 çok zor değil. Küçük, yuvarlak ve homojen yüzey parlaklığına sahip soluk bir bulut gibi. M22’nin dürbünle görünümüne benziyor. NGC 5195 ise yaklaşık 2 katı çapında yuvarlak ve daha soluk, epey zor görülüyor. Fotoğraflarda NGC5194 daha büyük görünüyor ama ben gökadanın sadece merkezini gördüğüm için NGC5195 daha büyük görünüyor. İki gökada birbirine dokunmuyor, arada boşluk var. (Saat 0:29)

M94: Çok rahat görünüyor. Merkezi parlak, bir yıldız gibi. Etrafında geniş bir hale var (Saat 0:34). Bu geceki en parlak gökada.

NGC4490: Yüzey parlaklığı düşük olmasına rağmen zorlanarak da olsa dolaylı bakışla görülebiliyor. Geniş, büyükçe, şekilsiz, soluk bir bulut görünümünde. Başak’taki soluk gökadalarla beraber bu gecenin sürprizi oldu.
En son Erhan Ozturk tarafından 16 Haz 2015, 21:07 tarihinde düzenlendi, toplamda 2 kere düzenlendi.
halill07
Mesajlar: 635
Kayıt: 16 Eyl 2014, 16:31
İlgi düzeyi: Merak
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen halill07 »

Çok güzel paylaşım, teşekkürler.
Erhan Ozturk
Mesajlar: 106
Kayıt: 05 Kas 2013, 22:05
İlgi düzeyi: Amatör gözlemci
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Erhan Ozturk »

Ben teşekkür ederim.
Cevapla

“Gözlem Günlükleri” sayfasına dön

Kimler çevrimiçi

Bu forumu görüntüleyen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 45 misafir