Gökbilim

Teleskop, ayna, takip motoru yapımı. Kullanılan malzemeler, malzeme temini, fiyat dökümü, gerekli döküman, devre şemaları... Amatörlerin uğraşları sonucu yaptıkları veya tamamlayamadıkları gözlem araçlarını tanıttıkları bölüm. Kullanılan teknikler, karşılaşılan sorunlar, malzeme temini, kaça mâl ettikleri, fotoğrafları...
#116722
Muhtelif kaynaklardan derlenmiş bir öneriler grubu aktarmak istiyorum. Öncelikle şunu belirtmeliyim, ben böyle bir kaide yapmadım, yapılırken izlemedim, yapılmış bir kaide de kullanmadım. Dolayısıyla yazdığım hiçbirşeye mutlak doğru olarak bakmayın.

Aşağıdaki adreste bana güzel anlatılmış görünen bir kaide üretim şekli var:
http://www.philchris.co.uk/pier.htm

Bu anlatım da fena sayılmaz.
http://darkerview.com/wordpress/?p=2719

Bu adreste de bu forumdan bir uygulama var.
http://gokbilim.com/viewtopic.php?f=58&t=9089

Yapacağınız uygulama bina inşaatında kullanılan betonarma kolon ve temel pabucu kavramlarının bir özel çeşidi sonuçta. Kabaca özetlersek bahçeye bir çukur kazmak, çukura temel pabucu ve kolona uygun kalıp ve demir donatıyı yerleştirmek, bunun arasına elektrik tesisatı varsa malzemelerini ve teleskopunuzu tutturmak için gerekli vidaları monte etmek, ve betonu hazırlayarak dökmek, sonrada betonun gerekli mukavemetini kazanmasını bekledikten sonra kalıpları sökmek ve boya yapmak aşamalarından oluşuyor.

ÖNEMLİ
Çimento deriye zararlı o nedenle su geçirmeyen bir eldiven kullanmadan harca dokunmayın. Örneğin mutfakta kullanılan bulaşık eldiveni. Eğer harcı kürekle karıştırmayı yapacaksanız, elinize bir koruyucu iş eldiveni takmazsanız su toplanmasından daha sonra çok rahatsız olursunuz. Bu tür eldivenler her nalburda çok ucuz fiyata satılıyor. İşe başlamadan evvel bir çift bulaşık eldiveni ve bir çift de iş eldiveni alarak önceden hazır bulundurmanızı öneririm.


TEMEL ÇUKURUNUN HAZIRLANMASI:
Benim önerim 100 cm x 100 cm x 150 cm (en x boy x derinlik) boyutlarında bir çukurla başlamak.
Temeli kazarken 150 cm derinlikten önce bir kaya tabakasına rastlarsanız, Durum değişecek, uygulama da farklılaşacak, kayaya toslamayacağınızı varsayalım.
Çukuru kazdıktan sonra nalbur veya izolasyonculardan alacağınız siyah renkli naylon ile içini kaplamak. Bu işi yaparken zemin tarafında boşluk, delik yırtık oluşmamalı. Naylonu naylona tutturmanız gerekirse VeGe marka koli bantlarını öneririm. Kırtasiyecilerde satılır, şeffaf olanını ben seviyorum. Eni 45mm ve rulo çapı 9 cm kadar. Bir veya 2 tl fiyatı. Daha sonra bu naylonun imalat sırasında delinme ve yırtılmadan korunması için yine nalbur veya izolasyonculardan alabileceğiniz ucuz keçe levhalarla içini bir kere daha kaplıyorsunuz. Keçe olarak metrekaresi 200gr olan tipi kullanabilirsiniz. Böylece temel pabucunuzu imalat bittikten sonra bahçe toprağının neminden ve suyundan izole etmiş olacaksınız. Ayrıca kışın don olayı olduğunda topraktan betona sızmış su varsa betonu çatlatmasının önüne geçmeniz mümkün olacak.

KALIP:
30 cm çapında bir PVC boruyu düşey olarak kullanarak içini betonarme yaparsanız kaidenizin kalıp işini kolayca halletmiş olursunuz. Bu kaidenin yüksekliği ne kadar olacak sorusunun cevabı teleskopunuzun boyu posu, takip sisteminin geometrisi, ve sizin boyunuz ve gözünüzün yerden yüksekliği gibi parametrelere bağlı olarak değişecek. Dolayısı ile bunu sizin elinizdeki ve gelecekte kullanmayı düşündüğünüz ekipmana göre hesaplamanız ve tahmin etmeniz gerekiyor. Bu yükseklik kararını verdikten sonra size ne kadar beton gerekeceğini hesaplayabilirsiniz. Elinizde eni boyu ve derinliği belli olan bir kare prizma ve çapı ile yüksekliği belli bir silindir var. Bunların hacimlerini toplarsanız gereken betonun toplam olarak kaç metreküp harç içerdiğini bulacaksınız.

Aşağıdaki adresteki dokumanın 7. sayfasında gereken çimento, kum, çakıl, kırmataş ve su miktarlarını ağırlık ve hacim olarak görebilirsiniz.
http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu/index_dos ... me_1_1.pdf

DONATI:
Aşağıdaki resimden temel pabucunun içindeki donatı demirlerinin nasıl olması gerektiğini görebilirsiniz. Bunlar temel pabucunun alt tarafında birbirine dik olarak yerleştirilmeli ve betonun dış kenarlarından 5 cm kadar içten gitmeli. Buna pas payı diyoruz. Bunu sağlamak için nalburlardan pas taşı alabilirsiniz ve demirlerin dış yüzeyine bunları tutturarak mesafenin korunmasını sağlayabilirsiniz. Temel pabucu kısmında çapı 12 mm olan nervürlü demirleri 20 cm ara ile birbirlerine paralel olarak yerleştirebilirsiniz.

http://www.probina.com.tr/publicfiles/i ... Cizimi.jpg

Bu çizimde görünmese de, temel pabucunun üst tarafında birbirine dik olarak özellikle pvc borunun geleceği yere yakın kısımda 4 tane kadar demir kullanırsanız, daha sonra düşey borunun donatı demirlerini de bunlara bağlayabilirsiniz. Eğer masraftan kaçmazsanız, temel pabucunun üst kısmında da yani bahçe yüzeyine yakın kısımda yine pas payını gözeterek 20 cm ara ile demir donatıları bütün yüzeyde kullanabilirsiniz. Nervürlü demir kullanmanızı önerdiğime göre, resimdeki gibi demirlerin uc kısımlarını kıvırmanıza gerek yok. Bu kıvırmalar düz demir yani nervürsüz demir kullanılması halinde gerekiyor. Kıvırmanın faydası, demir cekme gerilmelerini aldığı zaman betona tutunabilmesini sağlamak, nervürlü demir kullanıldığında demir yüzeyindeki girinti ve çıkıntılar sayesinde oluşan büyük yüzey alanı demirin betona tutunmasını kolaylaştırıyor, teknik olarak aderansı artmış oluyor. Ayrıca resimdeki gibi temel pabucunun üst yüzeyini hafif eğimli de yapabilirsiniz, düz yani yatay da yapabilirsiniz. Düz yapmak daha kolay aslında.

Demirlerin birbirine bağlanması için sayfa 27 de şekil 14 de olduğu gibi tel kullanabilirsiniz.:
http://hbogm.meb.gov.tr/modulerprograml ... irlama.pdf

PVC kolon donatısı da beton yüzeyinden 2.5 cm kadar içerde kalmalı, buna uygun olarak pas taşı alınmalı. 30 cm çapında PVC kolon olacaksa ve yüzeyinden 2.5 cm içerde demirler yer alacaksa, demirler çapı 25 cm olan bir sanal daire üzerinde dizilecekler. Bu sanal dairenin uzunluğu 78.5 cm olacak. 8 adet düşey nervürlü demir kullansak aralarında kabaca 10 cm mesafe olacak. Bu düşey nervürlü demirler 8 veya 10 mm çapında olabilir. Ayrıca bu demirlerin çevresinde daire şeklinde onları tutacak ve 8 mm çapında demirden etriye denen ince nervürsüz demirler olması gerek. Bu etriyeler yatay olarak duracaklar ve düşey duran nervürlü demirleri yine yukarıda belirtilen şekilde tellerle bağlanacaklar. Bu etriyeler PVC borunun üst tarafında 20 cm ara ile olsa yeter ancak aşağıda temel pabucuna yaklaşıldığı kısımda 50 cm yüksekliğindeki bir bölgede aralarını 5 cm kadar sık hale getirmek gerek. Hiç bir yerde demirlerin arasında 5 cm den az aralık bırakmamalı yoksa harcın içindeki taşlar buralara takılarak tıkar ve harcın her yere yayılması mümkün olmaz. Betonun içinde boşluk istemiyoruz. (donatı hazırlama dokumanında sayfa 10 şekil 3)

Temel pabucu ve düşey kolon donatısı için nervürlü demirlerde farklı çaplar önerdim. Ancak siz temin kolaylığı bakıından gerekirse tek bir çap seçerek her yerde aynı nervürlü demir tipini de kullanabilirsiniz. Örneğin 10 mm çaplı olan nervürlü demir gibi.

ELEKTRİK TESİSATI:
Bu kısmın nasıl yapılacağını bir elektrikçiden sormanızı öneririm. Elektrikçiye tesisatın dışarda olacağını ve nem göreceğini, soketlerin suya maruz kalacağını belirtmeniz ve bunları alırken ucuz olanlarını değil en iyi malzemeyi ve özellikle Türk Malı olanlarını tercih etmenizi öneririm. Türkiyede Viko ve Makel fabrikaları iyi üretimler çıkartıyorlar.

Elektrikle ilgili kısımlar için aşağıdaki adrese bakarsanız ne tür priz, kablo kanalı alacağınız ve düşey boruda nasıl uygun bir yuva açacağınız hakkında fikir edinebilirsiniz:
http://www.philchris.co.uk/pier.htm
Buradaki resimde görünen priz ingilterede kullanılan tür. Bizdeki farklı olacak. Benim önerim mutlaka contalı kapaklı olmasına dikkat edin. Topraklaması olsun ve ehliyetli bir elektrikçiden topraklama konusunda yardım alın. Küçük çocukların metal telleri içine sokup çarpılabileceklerini düşünüp ona göre olanları varsa tercih edin derim.


ÜST PLAKANIN AYARLANMASI, KALIBIN YERLEŞTİRİLMESİ:
http://www.philchris.co.uk/pier.htm burada ahşap kullanılarak düşey boru kalıbının tutturulmasını göstermiş. Bence buradaki fikirler güzel. Ayrıca gerçek yönlere göre üst plakanın yerleştirilebilmesi anlatılmış, üst plaka için hem demirciden ve hem de hurda otomotiv sektöründen örnekler resimlerle verilmiş, bence bu fikirler güzel. İmkanlarınıza göre uygun şekilde adapte edilebilir. Üst plakayı betonarme donatısına monte etmek için nalburlardan alacağınız 1 metre boyda satılan ve saplama denen uzun vidaları keserek kullanabilirsiniz. Otomotiv hurdacıları ve 2. el otomotiv malzemeleri satan yerler Istanbul'da var, diğer şehirlerde de oto sanayilerde bulunabilir.

BETONUN HAZIRLANMASI VE DÖKÜLMESİ:
Beton karışımı için gereken malzemeyi yukarıda hesapladık. Bu malzemeyi alırken kum ve çakıl kısmının dere kaynaklı olup deniz kaynaklı olmamasına dikkat etmek gerekiyor. Deniz kaynaklı kumda midye kabuğu parçalarını görürsünüz. Deniz kaynaklı malzemeden yapılan betonun dayanıklılığı az oluyor. Malzemede çamur veya kireç olmamalı, organik türler yani ahşap parçaları, yaprak, plastik ürünler bulunmamalı. Bunlar varsa ayıklanmalı, uzaklaştırılmalı.

Bütün katı malzemeleri yerde kürekle birbirine karıştırın. Daha sonra bunları bir havuz haline getirin. İçine yavaş yavaş su doldurun ve her dolumdan sonra havuzun kenarından kuru malzemeyi ortaya çekerek ıslanmasını sağlayın. Amacınız bütün katı malzemeyi ıslatacak en az suyu kullanmak. Mümkün olduğu kadar iyi bir karıştırma ve mümkün olduğu kadar az su kullanmamız gerekiyor. Ancak suyun bütün malzemeyi tam olarak da ıslatması gerekli. Yani suyu çok olan ve cambul cumbul bir harç istemiyoruz. Ama ıslanmamış taş, kum, kırmataş olmamalı, çimento da tamamen ıslanmış olmalı. Tamamen karıştırılmış olan bir harç peşindeyiz.

Hazırlanan harcı önce temel pabucunun içine doldurunuz. Bunu yaptıktan sonra betonun içinde boşluklar kalmaması için bir demir parçasını betonun içine sokup çıkartarak şişleme yapmalı ve biraz da donatı demirlerine vurarak betonun tamamen kalıba yerleşmesini sağlamanız gerekiyor. Daha sonra 1 gece bekleyerek temel pabucu biraz sağlamlaştıktan sonra düşey kolonun betonunu aynı şekilde hazırlayarak dökebilirsiniz. Ancak böyle yaparsanız kolonun betonu dökülürken sıvı beton temel pabucunun üst tarafından yayılmaz. İkinci aşamada tekrar beton dökmeden evvel bir önceki beton kısmının yeni dökülecek betonla birleşeceği yüzeyi güzelce ıslattıktan sonra yeni betonu dökmek lazım ki eski beton yeni dökülen harcın su muhteviyatını emerek azaltmasın, birleşim yerinde mukavemet düşüklüğü oluşmasın. Fakat bu şekilde 2 ayrı iş yapmak gerekecek ve ayrıca iki defada dökülen betonun ara yüzeyi biraz da olsa sağlamlıktan kaybedecektir. Betonu bir defada fazla beklemeden dökmek isterseniz, temel pabucunun üst yüzeyine uyacak ve harcı sızdırmayacak kadar iyi yapılmış bir kalıp kapağını önceden hazırlamak, temel pabucu betonunu döküp sıkıştırıp şişledikten sonra kalıp kapağını yerleştirmek ve hemen düşey kolonun harcını dökmeye geçmek mümkün.

Harcı dökerken naylon izolasyonu delmemek, ama harcın kalıpların her yerine boşluksuz gitmesini sağlamak önemli. Harç dökülecek olan gün çok soğuk bir gün olmamalı. Sıcaklık düştükçe betonun mukavemet kazanması daha uzun zaman alır. Betonu döktükten 1 gün sonra betonu sulamaya başlamlısınız. Sulamanın etkili olması için çuha ile de örtmeli ve çuhanın devamlı ıslak kalmasını sağlamalısınız. Bu sulama işlemini en az 15 gün sürdürmelisiniz. Eğer çok sıcak yaz aylarında beton döktüyseniz sulama daha sık yapılmak zorundadır.

BOYAMA:
Betonun gerçek mukavemetine ulaşması 30 gün sürer ve daha sonraki yıllarda da mukavemet cüzi miktarda artmaya devam eder. Bu süre (1 ay) boyunca ıslatmayı sürdürdüyseniz birkaç gün kurumasını beklemeniz gerekli. Daha sonra temel pabucunun özellikle üst yüzeyini tercihan izolasyonculardan bitüm alarak ve sıcak uygulama ile bitümü eriterek kapatabilirsiniz, veya nalburdan alabileceğiniz beyaz veya pembe senkli bir izolasyon malzemesini sürerek suya karşı yalıtabilirsiniz. Eğer PVC kalıbı da sokecekseniz, düşey kolonun da izole edilmesi iyi olur.

NOT: Yeşil renkli kısımları sonradan yazıma ekledim. Belli olsun diye renklendirdim. Yoksa önem açısından bir fark yok.
En son yenice tarafından 10 Şub 2015, 14:29 tarihinde düzenlendi, toplamda 2 kere düzenlendi.
#116729
Ben de sizlere okuduğunuz için teşekkür ederim.
Aklıma sonradan gelen bazı detayları da yeşil renkte ekledim.

Murat Bey eskimiş betona yeni betonla ek yaparken eski betonun yüzeyini tel fırça ve su ile güzelce temizlemenizi ve sonra iyice ıslatmanızı öneririm. Islatmanızın sebebi eski beton yeni dökülen harcın su muhteviyatını emerek azaltmasın, birleşim yerinde mukavemet düşüklüğü oluşmasın. Ayrıca eski beton yüzeyinde çamur, suni gübre artığı, boya, bitüm, yaprak, tahta vs. hiç bir yabancı madde olmamasına özen göstermek lazım. Yeni dökülen betonun sertleşmesi hidratasyon denen çimentonun su ile birleştiğinde gerçekleşen bir kimyasal olay. Yan ürün olarak ısı da açığa çıkıyor. Bu kimyasal olay günlerce, haftalarca sürüyor, hatta azalarak da olsa yıllar boyu da bir miktar devam ediyor. En önemli kısım 1. ay. Bu kimyasal olayı, başka maddeleri de devreye sokmamak ve sekteye uğratmamak için onları uzaklaştırmak gerekiyor.
MERAK - TELESKOP ÖNERİSİ

ÖNCELİKLE MERHABALAR Ben Gökbilim İşle[…]