Alt Başlık 3.3.5

Alt başlık açıklama veya slogan.

Teleskop, ayna, takip motoru yapımı. Kullanılan malzemeler, malzeme temini, fiyat dökümü, gerekli döküman, devre şemaları... Amatörlerin uğraşları sonucu yaptıkları veya tamamlayamadıkları gözlem araçlarını tanıttıkları bölüm. Kullanılan teknikler, karşılaşılan sorunlar, malzeme temini, kaça mâl ettikleri, fotoğrafları...
#60476
Merhabalar,

Evet haklısın Selçuk, bir hata tüm emeğin boşa gitmesine neden olabilir. Ama önemli değil ayna yapımı zaten sabır gerektiren bir uğraşı. Eğer bir hata olup da her şey boşa giderse, biz de her şeye yeni baştan başlarız :-) . Bu boyuttaki bir aynada zaten ortası delik değilken de cilalamada öyle zorlanıyorum ki terler boncuk boncuk alnımdan akıyor. Ayna ortası ne kadar çukursa vakum etkisi de o kadar çok olduğundan büyük aynalar lapa öyle bir yapışıyor ki hareket ettirmek için büyük güç kullanmak gerekiyor. Hele bir de şansızlığa bir bakın, cilalama zamanı yazın en sıcak günlerine denk geldi. Lap zaten sürtünmeyle ısınıyor, bir de sıcaklar; aman allah lap dayandırmak mümkün değil ! 6 - 7 saatlik cilalama sonu lapı harap olmuş olan kimse yoktur herhalde; bu yüzden yeniden bir lap döktüm :-( Bendeki acculap medium ve standart. Keşke bir de hard olanı olsaydı, bu sıcaklara belki daha iyi dayanırdı. Genelde ATM'erler bu yöntemi kullanıyorlar. Ama ayna ortasını balmumu, alçı vs. ile doldurarak cilalama nasıl yapılabilir pek bilmiyorum.

Resim

Neyse ilk ronchi testinin bir fotoğrafı. Resimde görüldüğü gibi daha cilalama için daha epeyce bir yolumuz var. İlk göze çarpan hatalar; 1 -) Aynamız tam küresel değil, ortada hafif bir çukur var. Bu önemli değil biraz ToT çalışıp kenarları aşağıya indirdiğimizde düzelecektir. 2-) Kenar dönüklüğü "TDE" (Turned down edge) . Bu önemli, ilk 8" aynamda başıma gelmişti ve bu aynayı zaten 4 - 5 ayda bitirebilmiştim. İkinci 10" ve üçüncü 15" aynalarımda bu sorunla hiç karşılaşmamıştım. Genellikle yeni başlayanların başına gelen bu kenar dönüklüğü illeti bu aynada da başıma geldi :-( Hoş zaten hep aksiliklerle başlamıştık ya :-)
Neyse inşallah önümüzdeki günlerde bu sorunları gideririm.

Saygı ve sevgilerimle,

Lütfü Çakmak
#60588
Merhabalar,

Artık cilalama işleminde de sona doğru geliyoruz. Ortadaki kusur giderildi gibi, kenar dönüklüğü de kalmadı gibi galiba, biraz daha cilalamdan sonra artık biçimlendirmeye (figuring) geçebiliriz sanıyorum.

Resim

Saygı ve sevgilerimle,

Lütfü Çakmak
#60683
Merhaba Selçuk,

İnanki hiç hesap tutmadım ama tahminim 15-20 saat arası. Yani daha bir 5 - 10 saat cilalama yapsam iyi olacak ama buna saatle değil de test sonuçlarına bakarak ve ATMtürk'deki arkadaşların da görüşlerini dikkate alarak karar vereceğim.

Saygı ve sevgilerimle,

Lütfü Çakmak
#60684
Merhaba Lütfü Bey,

Bence de testler ışığında cilalama süresine karar vermek en uygunu. Gerçi ne kadar çok o kadar iyi diyen bir kesim de var ama zaten bu büyüklükte bir cilalama zorken en etkin (effective) süreyi kullanmakta fayda görüyorum.
Uğur İkizler, Yahoo'nun ATM Türk listesinde yazdı:Cilalama yetersiz gibi görünüyor. Sanırım, en az cilalama süresi olarak kabul gören inch başına 2 saat olan toplam 25 saatlik cila süresini henüz bitirmediniz.
Uğur Bey, bu en az mı yoksa normali mi? Çünkü ben önceki çalışmalarımızı kıyasladığımda zorlayıcı bir rakam gibi duruyor. Mesala ATY 2009'da 6 inç ayna yaptık ve zannedersem hiç kimse 6 saatten fazla cilalama yapmadı. Gerçi 12 saatlik bir süre cilalama yapacak vaktimiz de yoktu ya ayrı mesele.

Üzerinde çalıştığım Tekerlek1 aynama baktığımda da şu ana kadar topu topu 4 saat cilalama yapmışım. Yani hadi zorlayalım ve şekillendirme ile birlikte 5 diyeyim. Bu 10 inçin yarısı demek ve bence en az cilalama inç/2 olmalı. Normalı inç kadar ve iyisi de inçin iki katı olmalı. Çünkü 20 inçlik bir Quartz aynada en az 40 küsür saat cilalama bana çok ürkütücü geliyor...:shock:

Başarılar...
#60701
Merhaba Salih bey,
Bu, normal şartlarda olması gereken süre. Biçimlendirme buna dahil değil.
Tabiki çalışma şartları da önemli. Aynaya çok baskı uygularsanız daha çabuk cilalanır ancak bu sefer de yüzey bozukluğu sorunları yaşanır.

ATY 2009 da planlanan cilalama süresi de 12 saat civarıydı ancak, test kuyrukarında çok zaman kaybedildi, bu yüzden ATY 2009 teleskoplarının aynalarınınn % 90 ında yetersiz cilanın neden olduğu puslu görüntü vardı. Ancak ATY 2009 mükemmel ayna yapmak için düzenlenmiş bir etkinlik değildi, amaç bu işi öğrenmek, öğretmekti.

Ben cilalama sırasında kronometre tutarım ve cila süresini titizlikle uygularım. 3 - 4 sene önce yaptığım 6 " aynayı 48 saat demir oksit ile cilaladım.
http://www.ikizler.org/thumbnails.php?album=232

Bu aynayı daha sonra ATY 2009 denemelerinde kullandığımız teleskopa mente ettim ve şu anda bu şekilde kullanıyorum.
Bu aynada çok güzel keskinlik ve görüntü kalitesi var. Yüksek büyütmelerde de keskinlik çok fazla azalmıyor.
Umarım bir gözlem etkinliğinin birinde diğer teleskoplarla kıyaslama imkanımız olur.
#60721
Aslında ben de çok merak ediyorum; uzun cilalama ile kısa cilalama arasındaki farkı, gözlem sırasında gözle algılanabilir mi diye?

Belki bu konuda aynı anda ve şartlarda yapılmış ikiz ayna ile deneyerek emin olabiliriz. Aynalar aynı teleskopta denenerek düzgün hizalama yapıldıktan sonra birden fazla kişinin gözlemine tabi tutulur. Gözlem yapanlar hangi aynayala baktıkları söylenmez. Sadece hangisinin iyi olduğunu üç şıklı bir soruyla cevaplanması istenir. Üçüncü şık da "fark göremedim" olabilir.
#60870
Merhaba Lütfü Bey,

Öncelikle bu konudaki bilgisizliğimi bütün açıklığıyla belirteyim. Kafama takılan bir noktayı sormak istiyorum. Cilalama lapınızdaki kareler yüzeye çok simetrik dağılmış gibi geldi; kanallar lapın geometrik merkezinde kesişiyor gibi görünüyor. Benim okuduğum kaynaklarda (hiç pratik deneyimim yok) bundan kaçınılması, karelerin merkezinin lapın merkezi ile çakışmaması gerektiği söyleniyordu. Acaba bu büyüklükte mi bir problem olmuyor, bir "püf noktası" mı var? Ya da ben göz aldanmasına mı uğradım?

Çalışmalarınızda başarılar diler, tecrübelerinizi bizimle paylaştığınız için teşekkür ederim.

atakan
#60918
Merhaba Atakan bey,

Estağfurullah, çok haklısınız, cilalama lapının simetrik olmaması gerekiyor. Sebebi de aynada astigmatizm oluşmaması için. Ancak tam simetrik olmaması gerekiyor. Yani 0,5 - 1 cm kayıklık varsa sorun yok. Benim 12,5 inç lap kalıbı için kendim döktüğüm silikon kalıp simetrike yakın oldu ama tam simetrik değil. Bir de cilalama, bu çok sıcak yaz günlerine (Bizim burada bugünlerde 41- 43 derece seyrediyor :-( ) denk geldi. Yarım - bir saatlik cilalamada lap eriyor, kanallar kapanıyor, kare büyüklükleri değişiyor. Dolayısıyla kanallar jiletle tekrar açılırken lap yüzeyi zaten değişiyor, yani simetrikse bile simetri falan kalmıyor :-)

Zaten 2.lapı dökmüştüm o da eskimek üzere, yine bir bakım sonrası çektiğim lap kalıbının resmini ekliyorum;

Resim

Saygı ve sevgilerimle,

Lütfü Çakmak
#61222
Merhabalar Lütfü Hocam,

Çok iyi gidiyorsunuz.Bu kadar sıcakta bu çalışmayı sanırım kısa sürede bitireceksiniz :) Lapın erimesi de kötü bir durum.Soğutmak da bu sıcaklıkta tehlikeli olabilir mi onu merak ettim?Yani hava sıcak diye etrafına soğutucu yapsak temas olmadan soğutsak fanlar vb. aynanın sıcaklık farkı oluşumundan çatlamasına kırıklar oluşturmasına sebebiyet verir mi?Bu durum bu ayna için tehlike oluşturur mu merak ettim.Sıcaklık değişimleri camları kırabiliyor,çatlatabiliyor.Ama böyle bir soğutma sistemi yapsak(kaldı ki ne kadar işe yarar) bu camın da çatlama riski ne kadardır?Yani asıl merak ettiğim.Soğuk bir kış günü evdeki 30 derecedeki aynayı 0 derecedeki dışarıya çıkarmanın getireceği olumsuz sonuçlar neler olur?Ayna büyüdükçe daha çok mu sorun teşkil ediyor,bu yüzden sürekli dışarı ile yakın ısıda tutmak için fanları çalıştırmalı mıyız...

Her şey için teşekkürler,çalışmalarınızda başarılar benden size tam destek :) :tap


Saygı ve sevgilerimle
#61392
Merhaba Ögetay,

Sağlıklı bir cilalama yapmak için ayna ile lap aynı sıcaklıkta olmalıdır. Soğutma bir çözüm olamyacaktır. Ayna ve lapı soğuttuğunuzu (mesele önceden buzdolabına koyduğunuzu düşünsek) cilalamaya başladığınızda, ayna lap aynı madde olmadığı için çevreden farklı ölçülerde ısı çekeceğinden aynı ısıda olmayacak ve sağlıklı bir cilalama olmayacaktır. Kaldı ki çok soğuyan optik reçine oldukça sertleşerek çok kırılgan bir hale gelebilir. 30 derecedeki bir cam veya aynayı 0 derecedeki dışarıya çıkardığında cam çatlamaz merak etme. Ancak aynadan iyi bir görüntü alman için, aynanın soğuyarak dışarıdaki ısıl ortama adapte olması için epey bir beklemen gerekecek. Tabiki büyük aynalar küçüklerine göre daha geç soğuyacağından ya da ısınacağından farklı olacaktır. Ama bir de tersini düşünelim, büyük ve/veya kalın camlar ısıl farklılıklara küçükleri kadar duyarlı olmayacaklardır. Bu yüzden 6/1 oranı kabul görüyor. Yani 6 inç bir ayna yapıyorsanız en az 1 inç kalınlığında bir cam kullanmanız gerekiyor. Bir de cam türlerin genleşme katsayıları var. Soda-kireç camı dediğimiz bildiğimiz pencere camının, pyrex ya da borosilikat katkılı camlara göre ısıl genleşme katsayısı yüksek. Bu yüzden pyrex vs. bu tür camlar teleskop aynası yapımında tercih ediliyor. Cam döküldükten sonra kısa sürede soğutulurse içinde ısıl gerilim farklılıkları kalıyor. Bu da aşındırma sırasında ortaya çıkarak camda kırıklıklara sebebiyet verebildiği gibi çevredeki ısıl farklılıklara da adapte olmasında sorunlara neden oluyor. Bu yüzden teleskop aynası olacak camlar döküldükten sonra, "Annealing" denen tavlama sürecinde, çok yavaş bir şekilde ve uzun sürelerde kademe kademe soğutuluyor. Ve bu bir ticari sır, kimse bu süreleri ve prosesi tam olarak bilmiyor. Diğer ülkelerde kendi camını döken ve tavlayan amatörler de mevcut. Ancak şunu da söylemeden geçemeyeceğim, normal camla yaptığınız ayna ile pyrex'ten yaptığınız ayna arasındaki farkı normal koşullarda gözle gözlemde göremeyebilirsiniz. Farkı görebilmek için tahminimce hassas gökyüzü fotografları çekmeniz gerecek.

Saygı ve sevgilerimle,

Lütfü Çakmak
#62202
Merhabalar,

Birincil aynamızın, cilalama ve biçimlendirme işlemleri şimdilik bitti. Şimdilik diyorum, çünkü f:3,65 (1155 mm odak mesafesi) oldukça hızlı olan bir aynada parabolleştirme oldukca zordur. Ayrıca ne ölçüde parabolleştirme yaptınız? Gerekenin altında mı? (Undercorrected) Yoksa gerekenin üzerinde mi? (Overcorrected) yaptınız bunu nereden bileceksiniz?

Bunu tesbit etmenin değişik yolları var ve en kesin olanı Foucault testi ile ölçümlemeler yaparak sayısal indirgeme yöntemi ile hataları gidermek en kesin yolu. Ve kullanacağınız (FigureXP vs. gibi) programlarla aynanızın lamda'sını, wave'ni vs. ölçebilirsiniz. Sayısal kesinlik içermeyen diğer bir kaç yöntem ise, ronchi testindeki çizgilerin eğrilik oranlarını, sizin aynanınızın degerlerini girdiğiniz (diameter, odak vs.) simulasyon programlarının ürettikleri çizgilerin eğrilik oranları ile kıyaslamak, referans düz ayna kullanmak, ronchi göz merceği ile yıldıza bakmak vs.vs.

Benim izleyeceğim yol ise ilk defa yapmaya çalışacağım foucault testi olacak. Yani bu testi yapmayı başarabilirsem gerekli düzeltmeleri ona göre yapacağım.

Alttaki ronchi resimleri; ilki odak içi, digeri odak dışı çekildi, ronchi grating 133 lines per inch.;

Resim

Resim

Saygı ve sevgilerimle,

Lütfü Çakmak
#62526
Merhaba Sevgili Burak,

Ayna yapmak biraz ince ve uzun yol :-) Ve aynı zamanda sabır gerektiren bir iş. Foucault testi konusunda Amerika'lı arkadaşımız sevgili Jerry ile günlerdir yazışıyoruz. Çok zor bir test, Türkiye'de yapan biri var mı bilmiyorum. Eğer varsa buradan duysun sesimi ve lütfen yardım etsin. Jerry'nin deyişine göre bir kere yaptıktıktan sonra kolaymış ama işte o bir kereyi becerebilsek :-) . Yanında yapan biri olsa insan kolayca öğrenebilir. Neyse, ben zaten ayna yapımını da hep uzaktan, internet vs. vasıtasıyla öğrendim, inşallah bunun da üstesinden geleceğim, ayna F:3,6 olunca zaten başka da çarem yok, gelmek zorundayım.

Aslında epeyce mesafe de kaydettim. Gölgeleri görebiliyorum, ölçme yöntemleri öğrendim ve couder mask'ı da yaptım. Şimdi ölçüm yapmaya uğraşıyorum, bu arada "Tester"de biraz değişiklikler yapmam gerekti ve onunla uğraştım. Sanırım bir kaç gün içinde ilk neticeleri alabilirim. Sonuçları sizlerle paylaşmaya devam edeceğim.

Saygı ve sevgilerimle,

Lütfü Çakmak
#62534
Merhabalar Lütfü Hocam,
Çok zor bir test, Türkiye'de yapan biri var mı bilmiyorum. Eğer varsa buradan duysun sesimi ve lütfen yardım etsin. Jerry'nin deyişine göre bir kere yaptıktıktan sonra kolaymış ama işte o bir kereyi becerebilsek :) . Yanında yapan biri olsa insan kolayca öğrenebilir.
Ahhh aynısını da ben ayna yapımı için diyorum :) Aslında çok basit ve zevkli bir iş gibi görünüyor,fakat önce nasıl yapıldığını görsek veya bir kere yapsak ardı arkası kesilmeyecek bir sanat gibi.İlk çizim zor olur sonradan kalem akar gider misali.Buradan işlemleri çok zor ve zahmetli görünüyor ama bir kez yapan için eminim diğerleri çok kolay olacaktır.Bir hevesle başlandığı için zaten insanın sıkılacağını sanmıyorum.Bu testi de sizlerin sayesinde öğreneceğiz artık :)

Çalışmalarınızı merakla ve zevkle takip ediyoruz,başarılar dilerim.


Saygı ve sevgilerimle
#62628
Merhaba

lütfü bey çalışmanızı yakından takip ediyorum. Ronchi testlerine bakılırsa ufak tefek bozukluklar var kenarlarda ve ortada. Orta kısım belki okadarda önemli değildir çünkü parabollük de zaten derinleşmesi gerekiyor, ama parabollüğü ortanın durumunu göze alıp yapmanızda yarar olacak. bir de foucault testi sonuçlarınızı bekliyorum. ama parabollüğü kesin olarak tahin etmenin en kolay yolunun düzlem ayna olduğunu düşünüyorum. elinizde ki küçük ikincil aynaları bile bu iş için kullanabilirsiniz.

kolay gelsin.
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 9
long long title how many chars? lets see 123 ok more? yes 60

We have created lots of YouTube videos just so you can achieve [...]

Another post test yes yes yes or no, maybe ni? :-/

The best flat phpBB theme around. Period. Fine craftmanship and [...]

Do you need a super MOD? Well here it is. chew on this

All you need is right here. Content tag, SEO, listing, Pizza and spaghetti [...]

Lasagna on me this time ok? I got plenty of cash

this should be fantastic. but what about links,images, bbcodes etc etc? [...]

Swap-in out addons, use only what you really need!