Teleskop, ayna, takip motoru yapımı. Kullanılan malzemeler, malzeme temini, fiyat dökümü, gerekli döküman, devre şemaları... Amatörlerin uğraşları sonucu yaptıkları veya tamamlayamadıkları gözlem araçlarını tanıttıkları bölüm. Kullanılan teknikler, karşılaşılan sorunlar, malzeme temini, kaça mâl ettikleri, fotoğrafları...
#59583
Merhabalar,

Kaba aşındırmamız tüm hızıyla sürüyor. Sagitta (camın orta derinliği) 2,70 mm. ulaştı ve gene bir kat mozaik tamamen eridi. :-)

Resim

Kaba aşındırmanın takribi yarısı bitti. Şimdi bir kat mozaik daha yapıştırarak kalan kaba aşındırma bittiğinde tam istediğim gibi parçalı aşındırma aletimizde sadece Çin boncukları kalacak ve bu ince aşındırma sırasında camda cizik oluşmasını asgariye indirecek. Bir yandan da ikinci aşındırma aletimiz olan düz mermer (cilalama lapı yapımında kullanacağımız) yavaş yavaş dış bükeyleşiyor. Aynanın orta çukurluğu da resimler de görünüyor.

Resim

Saygı ve sevgilerimle,

Lütfü Çakmak
#59640
Merhaba Burak,

Baştan beri de söylediğim gibi 2 adet aşındırma aleti kullanıyorum. Birincisi yani parçalı (mozaikli) aşındırma aleti hızlı bir aşındırma edinmek için. İkincisi yani düz mermer alet, aşındırma sonunda ayna yüzeyiyle uyumlu bir dışbükey yüzey elde etmek ve bunu cilalama lapı yapımında kullanmak için. Bir oturum biri ile aşındırma yapıyorsam bir oturum da diğeri ile aşındırma yapıyorum. Genelde de mermer camdan daha yumuşak olduğu için ikincisinde mermer aşınıyor :-) Hele de kullandığınız cam pyrex ise!

8" ve altı ayna yapımında genellikle aşındırma aleti olarak da cam kullanıldığından ve aşındırma sonrası aynı aletin dışbükey yüzeyine optik reçine dökülerek lap yapıldığından pek sorun olmuyor.

Ama büyük aynalarda, ya da kısa odaklı, sagittası derin aynalarda sadece (parçasız) cam ya da mermer aşındırma aleti kullanmak da mümkün olsa da aşındırma süresi çok uzun süreceği için bu yola giidiyorum. Ayrıca bu tür derin aynalarda parçasız alet kullanarak aşındırmaya devam etmek, orta kısım derinleştikçe alet ve aynanın birbirine yapışması arttığından çok zorlaşıyor.

Cilalama lapı yapımında lap aletinin neden ayna yüzeyi ile uyumlu olması gerektiği konusunda sırası geldiğinde ayrıntılı bilgiyi resimlerle vereceğim.

Saygı ve sevgilerimle,

Lütfü Çakmak
#59647
Lütfü Bey'in belirttiği gibi mermer cama göre yumuşak. Hele ki Pyrex ile karşısında eski kaşar kadar yumuşak kaldığını söyleyebilirim...:)

Bilmiyorum, üzerinde çalıştığım 10" yeterince büyük mü ama şu tecrübemi aktarmalıyım: Ben küçük çapta cam alet ile 3,28 mm.'ye fazla zorlanmadan gelebildim. Tabi başta bir dumbell ile çukurlaştırma yaptım. Ama sonradan 8" aynadan kalan 188 mm.'lik cam alet ile ilk aşamayı bitirdim ki şu an testte. Gerekli tecrübeyi elde ettikten sonra odağı biraz kısmak (1190->980 mm.) için yeniden ama bu sefer Lütfü Bey'in yaptığı gibi cam mozaik ile aşındırma yapacağım inşaallah. Çünkü bu konularda henüz topu topu 1 senedir çalışıyorum! Adım adım gitmezsem çok hata yapabilirim...

Lütfü Bey, ben ikinci aşamada 320 grit kullanmayı düşünüyorum. Sizce yerinde mi olur çünkü 1 mm.'den az derinleştireceğim... :roll:
#59699
Merhabalar,

Bugün sagitta'da 4,5 mm ulaştıktan sonra artık 46 grit silisyum karbür'i bıraktım. Hedef 5,6 mm. 46 grit çok hızlı aşındırma yaptığı için cam kenarındaki kırığı giderene kadar düz aşındırma da çok işime yaradığı gibi istediğim sagitta'ya yaklaşmamda da çok iyi iş gördü. Ama artık bırakma zamanı. Çünkü bu büyüklükteki grit taneciği hızlı aşındırma yapmakla birlikte, aşındırma sırasında camın 0,5 mm hatta belki 1 mm yüzey derinliğine kadar girebilecek büyük hasarlar verebilirler. Bunu, aşındırma aletine yapışılı cam mozaikleri ne kadar hızlı erittiğinden de gördük. Zaten normalde kaba aşındırmaya 80 gritle (hadi bilemediniz 60 grit) başlıyoruz. İşte son 1 - 1,10 mm de 80 gritle tamamladığım zaman cam yüzeyindeki muhtemel 46 grit hasarlarını da gidermiş olacağım.

Saygı ve sevgilerimle,

Lütfü Çakmak

Bir not: 320 gritle 1 mm'lik aşındırma sanırım bir ay sürebilir.
#59913
Merhabalar,

Kaba aşındırmayı bugün bitirdim. Sagitta 5,75'e ulaştı. Hedef 5,60 idi artık 120 gritte biraz ToT (tool on top, alet üstte) çalışarak bunu sağlayacağım. Aslında işin sonunda tam nokta olarak hedef sagittayı tutturmak mümkün olmayabilir ve zaten bunun da pek bir önemi yoktur. Neticede hedeflenen odak mesafesi ile gerçekleşen odak mesafesi arasında birkaç cm fark olması olağandır.

Resim

Tam da planladığım gibi kaba aşındırma sonrası, aşındırma aletinin üzerine sadece Çin boncukları kaldı. Artık her grit aşamasında alet temizliğine yeterince dikkat edilirse camın çizilme olasığı hayli düşük.

Resim

Camın üzerinde görülen alet, alttaki fotoğrafta da görüldüğü gibi el yapımı basit bir sferometre. Bunu camın üzerinde gezdirerek küreselliği kontrol ediyoruz. Bu aleti basit düz bir yüzey üzerine tam eşkenar üçgen olacak şekilde bilye yapıştırarak yapılabilir. Tam ortadan delinmiş tablanın ortasına mikrometreyi takıyoruz. Küresel cam yüzeyinde bu aleti gezdirirken mikrometrenin ibresinin oynamaması düzgün bir küresel yüzey elde ettiğinizi gösteriyor.

Resim

Saygı ve sevgilerimle,

Lütfü Çakmak
#60050
Merhabalar,

Kaba ve ince aşındırma işlemleri bugün bitti. Şimdi sıra zorlu cilalama safhasında. Eğer ölçümde hata yoksa sagitta 5,59 mm. 1200 gritten sonra aynamız tekrar şeffaflaştı. Tabiki ayna ıslak haldeyken. :P

Resim

Saygı ve sevgilerimle,

Lütfü Çakmak
#60138
Teşekkürler Ögetay,

Evet, cilalamaya başlamak için cilalama lapımızı hazırlıyoruz. Önceden rtv2 silikondan döktüğümüz lap kalıbını ve kaba aşındırma sırasında ikinci alet olarak kullandığımız ve bir yüzeyi dışbükey olan mermeri hazır ettikten sonra bir cezveye optik reçinemizi koyuyoruz. Aynamızı kalıp olarak kullanmak için aşıdırdığımız yüzeyi yukarı bakacak şekilde düz bir yere koyduktan sonra, kalıbın aynadan kolay ayrılması için yüzeyine alüminyum folyo koyuyorum. Silikon kalıbı üzerine yerleştirdikten sonra, kalıp döküme hazır. Optik reçineyi erittikten sonra dökümü yapıyoruz.

Resim

Optik reçinelerin Gugolz ve Acculap olarak iki çeşidi var ve maalesef iki çeşidini de ülkemizde bulmak mümkün değil. Ama gugolz benzeri reçineyi Sevgili Atila Tinkılıç'ın yaptığı gibi kendiniz de yapabilirsiniz. Balmumu, çam sakızı, kömür katranı vs. malzemeler belli oranda katılarak yapılıyor. Acculap ise aynı işi gören sanırım sentetik bir malzeme. Erimiş optik reçineyi kalıba döktükten sonra mermerin dışbükey yüzeyi aşağı gelecek şekilde üzerine bırakarak elle bastırıyoruz ve sogumaya bırakıyoruz.

Resim

Ve lap kalıbımız hazır;

Resim

İyi bir cilalama yapmak için, lap yüzeyinin ayna yüzeyi ile tam uyumlu olması, lap karelerinin düzgün, kare aralarındaki kanalların muntazam ve kareler üzerinde "micro faceting" dediğimiz mikro kanalların açılmıs olması; gerekli şartların en başta gelenleri. Bunlardan biri de kare kalınlıklarının aynı olması; bunu ise ancak lapı, ayna ile uyumlu dışbükey bir yüzeyi olan bir alete dökerek yapabilirsiniz. Ama f oranı yüksek ve fazla çukur olmayan 6 - 8" arası aynalarda bu gerekmeyebilir, yani düz bir mermer ya da cama dökebilirsiniz.

Bundan sonra lap kalıbımızın yüzeyi aynamızın yüzeyi ile tam uyumlu olması için sıcak ve soguk bastırma yaparak cilalamaya başlayabiliriz.

Saygı ve sevgilerimle,

Lütfü Çakmak
#60155
Merhabalar,

Alttaki resimde görüldüğü gibi, lapımızın ayna yüzeyi ile tam uyumlu olması için lapı bir müddet sıcak su içerisinde tutup, biraz yumuşamasını sağladıktan sonra ayna üzerine koyarak üzerine bir miktar ağırlık koyup 20 - 30 dakika bekliyoruz. Ayna yüzeyi mikron boyutunda da olsa henüz oyuklar içerdiğinden lapın aynaya yapışmaması için yüzeye cilalamada kullandığımız seryum oksit bulamacı sürüyoruz. Doğrusu ilk sıcak bastırmada araya alüminyum folyo koymakta fayda var. Sonraki soğuk bastırmalarda folyoya ihtiyaç kalmayacaktır, çünkü bir saatlik bir cilalama ayna yüzeyini oldukça parlatıyor ve artık optik reçine yapışmıyor. Sıcak bastırmadan sonra lapı aynadan ayırarak iyice soğumasını bekledikten sonra, bu defa da
soğuk olarak bastırıyoruz ki bu artık her cilalamaya ara verip de tekrar başlamadan önce yapmamız gereken en önemli konu.

Resim

Artık cilalamaya başlayabiliriz.

Resim

Saygı ve sevgilerimle,

Lütfü Çakmak
#60166
Merhabalar Lütfü Hocam,

Bir konuda takıldım.Nurcan Ablanın videolarında optik reçine siyahtı.Sizde içinde kömür katranı olduğunu belirtmişsiniz.İki çeşitten birinin olduğundan.Peki iki optik reçine arasındaki fark nedir?Biri beyaz birisi siyah.Katran eksikliğinden mi oluyor bu neyi etkiler?Teşekkürler...

Çalışmanızı zevkle takip ediyoruz ellerinize sağlık,sayenizde bir çok şey öğrendik :)


Saygı ve sevgilerimle
#60189
Merhaba Ögetay,

Teşekkür ederim. Aslında ikisi de aynı işlevi görüyor, aralarında bir fark yok. Nurcan Hn.'ın kullandığı sanırım Atilla beyin yaptığı reçine. Acculap sentetik olarak üretiliyor ve içerisinde hangi maddeler var bilmiyorum. Beyaz olduğu için gugolz kadar kirlilik yaratmıyor :-)

Saygı ve sevgilerimle,

Lütfü Çakmak
#60192
Lütfü bey selamlar,

Bu çalışmanızda size başarı ve kolaylılar diliyorum. Eminim azim ve kararlılığınız sayesinde bunu da diğer çalışmalarınız gibi en kısa sürede başarırsınız.

Bu siteye çok fazla girme fırsatı bulamıyorum, ancak ATMTürk den gelen maillerden çalışmalarınızı takip etmekteyim.

Tekrar başarılar dilerim. Umarım en kısa sürede bu teleskopu yaparak gözlem araçlarınız arasında yerini almasını sağlarsınız.

Selamlarımla,
Seyit ÇAKIR
#60276
Teşekkürler Seyit Bey,

Sizden de epey bir süredir haber çıkmıyordu. Umarım her şey yolundadır.

Evet şimdi biraz lap bakım zamanı. Tahmini 5 -6 saatlik bir cilalama sonu lap bozulmaya, kanallar kapanmaya başlıyor. İyi bir cilalama için zaman zaman lap bakımı şart. Resimde görüldüğü üzere kapanan kanallar bir jilet yardımıyla açıldı ve kenar pahları yapıldı. Kısmet olursa yarın ilk ronchi testi fotoğraflarını çekeceğim.

Resim

Saygı ve sevgilerimle,

Lütfü Çakmak
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 9
FSQ106EDXIII Fotograflarim

Yeniden isledigim bir baska calismam... 2016 Kasim[…]