Teleskop kullanımı, bakımı ile ilgili sorular ve cevaplar... Teleskop dizaynları, parçaları, çalışma prensipleri ve genel bilgi paylaşımı bölümü...
#7152
Herkese Merhabalar,

Tahir bey, bir kaç sorum olacak. Diyelim ki elimizde 2 adet 10" newton teleskop var. Biri f6, diğeri f8. ikisinde de 25mm'lik plössl türü gözmerceği var. Şimdi,

1- f6 ile daha geniş bir gökyüzü parçasını göreceğiz, f8 ile daha dar ama daha büyük değil
mi?

2- hesaplama yapmadım, ama yaklaşık olarak diyelim, f6 ya 20mm'lik bir gözmerceği
takarak, f8 deki görüntü büyüklüğünü yakalarsak, bu görüntünün netliği ve keskinliği,
f8-25mm'deki görüntüye göre nasıl olur?

3- Sorumu gezegenler ve derin uzay için ayrı ayrı değerlendirebilir miyiz?

Görsel gözlem aşısından soruyorum, fotoğrafçılık için pozlama açısından f6 avantajlı tabiki.

Not: her iki teleskopta da aynı küçük eksen çapında (örn. 1,83mm) ikincil ayna bulunduğunu varsayabiliriz.

Saygı ve sevgilerimle,
Kullanıcı avatarı
gönderen Gülhan YAŞAR
#7153
Merhaba Lütfü Bey,

10" (250mm) çaplı f/6 teleskobun odak uzaklığı 250*6=1500
25mm gözmerceği ile büyütme; 1500/25=60x

10" (250mm) çaplı f/8 teleskobun odak uzaklığı 250*8=2000
25mm gözmerceği ile büyütme; 2000/25=80x

1- Bu hesaplamaya göre f6 teleskop ile daha az büyütme olduğundan daha geniş alan, f8 teleskopta daha büyük büyütme yapıldığından daha dar alan görülecektir diyebiliriz.

2- f6'ya 20mm gözmerceği takarsak 1500/20=75x
aşağı yukarı f8 25mm gözmerceğine eşdeğer. Aradaki farklar konusunda bilgim yetersiz.

3- f8 yüksek büyütme sağladığından ay, gezegen, çift yıldız gibi cizimler için daha uygun olacaktır. f6 daha geniş gözlem alanı sunduğundan derin gökcisimleri için daha uygun olacaktır.

İyi çalışmalar.
gönderen Lütfü Çakmak
#7162
Merhaba Gülhan bey,

Hesaplamaların için teşekkürler. Sanırım 5x büyütme farkı ihmal edilebilir. Zaten ben de her iki görüntü arasındaki farkı merak ettiğim için sordum.

Saygı ve sevgilerimle,
#7170
Merhaba Lütfü Bey,

Gülhan bey cevap vermiş sağolsun. Büytmeler aynı ve kullanılan gözmerceklerinin özellikleri aynıysa f6 ve f8 arasında bir fark göremeyeceksiniz. Görüntünün netliği ve keskinliği açısından da bahsettiğiniz faktörler bir değişiklik oluşturmayacaktır.

Aklıma gelen farklılıklar:

-f6 da görüntünün net olacağı aralık daha dardır. Yani netleştirme daha hassas olacaktır.
-f6 da aynı büyütmeyi elde edebilmek için daha küçük bir gözmerceği kullanıması gerekeceğinden, Plössl veya Orthoscopic türü gözmerceklerinde mercek çapı daha küçük olacaktır. Bunlara bakmak için gözle daha çok yaklaşmak gerekecektir (gözlük kullananlar için sorun olabilir). Ancak gittikçe yayılan (fakat görüntü kalitesi açısından illa da bir şey getirmeyen) yeni modellerde genellikle gözün merceğe yaklaşımı serinin bütün modelleri için aynıdır (bunlar dahili bir Barlow kullanırlar).
-f6 modelinde ışık konisi daha geniş olacağından Plössl, Orthoscopic, Kellner v.s. gibi basit (az mercekli) gözmercekleri f8 e kıyasla daha kötü bir görüntü verecektir
-f6 modelinin komaya maruz alanı daha büyük olacak, kenarda yıldızlar daha ziyade bozulacaktır. Kolimasyon ayarı da daha hassas yapılmalıdır.
gönderen Lütfü Çakmak
#7208
Tahir bey,

Merhabalar,
Büytmeler aynı ve kullanılan gözmerceklerinin özellikleri aynıysa f6 ve f8 arasında bir fark göremeyeceksiniz. Görüntünün netliği ve keskinliği açısından da bahsettiğiniz faktörler bir değişiklik oluşturmayacaktır.
derken f6'da 20 mm, f8'de 25 mm takılı olduğunu varsayarak söylüyorsunuz değil mi?

Şimdi benim asıl derdime gelelim :-)

Bu iki aynayıı yaparken hangisini tecih edeyim? Sizin görüşlerinize göre görsel gözlem açısından f8 yapmak daha iyi gibi, özellikle gezegen gözlemleri için, bir de ikincil ayna küçük eksen çapını 1,60 yaparsam daha iyi olacak herhalde, ne diyorsunuz?

Saygı ve sevgilerimle,
Kullanıcı avatarı
gönderen Tahir Şaban
#7237
Merhaba Lütfü Bey,
Lütfü Çakmak yazdı:derken f6'da 20 mm, f8'de 25 mm takılı olduğunu varsayarak söylüyorsunuz değil mi?
evet
Bu iki aynayıı yaparken hangisini tecih edeyim? Sizin görüşlerinize göre görsel gözlem açısından f8 yapmak daha iyi gibi, özellikle gezegen gözlemleri için, bir de ikincil ayna küçük eksen çapını 1,60 yaparsam daha iyi olacak herhalde, ne diyorsunuz?
f8 görsel gözlem için daha iyi sonuçlar verecektir üstelik ayna yapımı daha kolay. Çünkü parabolize etmek daha kolay.

Ama

sizin yaptığınız ayna 15" değil mi? 15" ve f8 biliyorsunuz 120"=3m odak uzaklığı eder. Dolayısıyla bu kadar büyük teleskoplar nadiren f8 olarak yapılıyor. 3m lik odak uzaklığı deşhet ağır ve büyük bir teelskop olacaktır, değil mi? 3m odak uzaklığında gözmerceği yerden kolaylıkla 2,5-3m yükseklerde olabilir. Karanlıkta gerçekten bu kadar yüksek bir merdivene tırmanmak istiyor musunuz? Ben birkaç kere 30" ve daha büyük (f4) teleskoplardan bakarken yaptım, bana pek hoş gelmedi bu merdiven işi.

Sonra bence bir konu daha var: Bulunduğunuz yerdeki "seeing" 15" lik bir teleskopu limite götürecek kadar iyi mi?

Ben olsam 15" i daha çok derin uzay için optime ederdim. Gezegenler üzerinde iyi bir sonuç almak için ön tarafa bir kapak takıp bunun içine mesela 5" lik bir yuvarlak kesilebilir (off-axis). Böylece teleskop gezegen seyretmek için 5" lik bir refraktör gibi çalışmış olur.
gönderen Ziya Al
#7244
F oranı büyük teleskoıpların hava koşullarından etkilenme oranı f oranı küçük teleskoplara göre dahamı az dahamı çok olur.Benim görüşümce f oranı büyük olan teleskoplar hava koşullarından daha az etkilenir.Bu görüşüm dogrumu acaba?
Kullanıcı avatarı
gönderen Gülhan YAŞAR
#7246
Merhaba Ziya Bey,

Hava koşullarından etkilenme f oranıyla değil büyütme ile doğru orantılıdır. Bu da kullanacağınız gözmerceği ile ilgili. Formülü biliyorsunuz; Büyütme = odak uzaklığı / gözmerceği çapı
gönderen Lütfü Çakmak
#7295
Merhabalar,

Tahir bey, cevaplarınız için çok teşekkürler.
sizin yaptığınız ayna 15" değil mi? 15" ve f8 biliyorsunuz 120"=3m odak uzaklığı eder. Dolayısıyla bu kadar büyük teleskoplar nadiren f8 olarak yapılıyor.
3 adet ayna projem var. (şimdilik :-) )
1 - 8" f7
2 - 10" f8 (f8 şimdi oldu)
3 - 15" f6 (veya f6,5)

1.aynam bitmek üzre şu an cilalama ile uğraşıyorum.
2.aynam y.dışından pyrex cam siparişi verildi, bunu gezegen gözlemleri için yapacağım.
3.aynam camı hazır - derin uzay için. İlk iki aynada tecrübelerim geliştikten sonra başlayacağım.

Saygı ve sevgilerimle,
Kullanıcı avatarı
gönderen Tahir Şaban
#7310
Merhaba,
Ziya Al yazdı:F oranı büyük teleskoıpların hava koşullarından etkilenme oranı f oranı küçük teleskoplara göre dahamı az dahamı çok olur.Benim görüşümce f oranı büyük olan teleskoplar hava koşullarından daha az etkilenir.Bu görüşüm dogrumu acaba?
Hava koşullarından (yani atmosferin çalkantısından) etkilenme teleskopun açıklığı ile orantılıdır. Burada f-oranının bir rol oynadığını görmedim. Atmosferin orta derece sakin olduğunda 3-5" lik bir teleskop keskin ve sakin bir görüntü verirken, aynı derecede büyüten 8-10" lik bir teleskopta ara sıra görüntü yüzer, daha büyük bir teleskopta ise iyice bulamnıklaşır. Dolayısıyla genellikle büyük teleskoplarda ancak bir an için çözünürlük sınırına erişilebiliyor. Bir kaç yıl önce dağlarda düzenlenen bir derin uzay şenliğinde ilginç bir şey yaşadım. 6" lik Maksutovumdan Io nun Jüpiter önünden geçişi başlamıştı. Hem Io gölgesini hem de İo'nun kendisini görüyordum. 20m ileride 18" lik bir Dobson vardı. Hemen oraya koştum ve Io'nun sadece gölgseini görebildim. Io'nun kendisi resmin çalklanması içinde kaybolmuştu!
gönderen Ziya Al
#7313
Tahir bey işte bu duydugum çok kötü oldu :? yani 6" aynamı yüksek kaliteli yaparsam 12.5" e gerek kalmicak gibi bişey :? Istanbulda evimin balkonundan gözlem yapmayı düşünüyorum ki hava kirliliginden kaçış yok.O yüzden ayazgeceleri beklicez galiba güzel gözlemleriçin...Ama 6 " bitsin gördügüm ilk yıldıza çevirmeyi düşünüyorum :) Bu arada ögrendigime göre hazır seri üretim teleskop aynalarının kalite normu L/4 civarındaymış.Bu dogrumu acaba? Eger öyleyse kendi yaptıgımız aynalardan daha iyi sonuçlar alabilirizki şuan benim aynam L/6 yı geçti gibi....Gerçi L/4 den sora göz kusurları farketmiyomuş ama bu duydugum dogrumu acaba...

Herkeze iyi seyirler...
Kullanıcı avatarı
gönderen Tahir Şaban
#7314
Lütfü Bey, sizi tebrik ederim. Projelerinizde başarılar dilerim!
Kullanıcı avatarı
gönderen Tahir Şaban
#7325
Merhaba,
Ziya Al yazdı:...yani 6" aynamı yüksek kaliteli yaparsam 12.5" e gerek kalmicak gibi bişey :?
Derin uzay için 12" her halikarda daha çok gösterecek. Atmosfer sakin oldu mu yine 6" i katlayıp geçecek.
Istanbulda evimin balkonundan gözlem yapmayı düşünüyorum ki hava kirliliginden kaçış yok.
Havanın kirliliği atmosferin durgun olmaması demek değil, tam tersi bazen havanın neml, kirli, tozlu olduğu yerler atmosferin sakin olduğu yerler oluyor. Gezegenler için sakin bir atmosfer gerekli, geçirgenli o kadar önemli değil (zira gezegenler yeterince parlak).

Derin uzay için öncelikle geçirgenlik ve karanlık olma önemli.

Balkon rahat bir gözlem yeri ama atmosfer sakinliği için genelde malesef ideal bir yer değil. Evden gelen ışıma (sıcaklık) ve evin hava akımı üzerine yaptığı yerel etkiler görüntünün bozulmasına sebep olabilir. Etraftaki bacalar da keza öyle.
...seri üretim teleskop aynalarının kalite normu L/4 civarındaymış.Bu dogrumu acaba? Eger öyleyse kendi yaptıgımız aynalardan daha iyi sonuçlar alabilirizki şuan benim aynam L/6 yı geçti gibi....
Doğru. L/4 "diffraction limited" olarak bilinir. 10 yıl önce garanti edilmesine rağmen birçok teleskop bunu da sağlayamıyordu.

L/4 den iyi kalite gözle fark ediliyor, özellikle gezegenlerde. Ve yine özellikle ikincil aynası olan bir teleskopun L/4 den iyi yapılması çok önemli. Zira böyle bir teleskopun modulasyon
transfer fonksyonuna bakarsanız, ikincil aynadan kaynaklanan distorsyonun hassas detayları görmede olumsuz etkiler oluşturduğunu görürsünüz. Teleskop L/4 den iyiyse bu kaybın bir kısmı yine kurtarılmış olur.

L/6 lık aynanız için sizi gerçekten tebrik ederim! Hayırlı olsun, gözlem raporlarınızı heycanla beklerim
gönderen Ziya Al
#7326
ilk gözlemimi yapmıştım açıkcası ondan sora baya işlem yaptım.ilk gözlemimde ay ı izlemiştim.ayna parlatma aşamasında iken gümüşlendirilmemişken.Çok güzel bir görüntüsüvardı krateler çok net ve yüzeyi çok açık külrengi gibi nerdeyse beyaz bir şekilde
çok güzel bi gözlemdi.Yıldızlara bakamadım ayna gümüşlendirilmedigi için.Aynamın kerar kısmında bir kararma oluyo focaultta onu giderdikten sora gümüşlendirmeyi düşünüyorum.
nede olsa bir kere yapıcaz sora kullanıcaz....L/6 nın üstüne çıkmayı planlıyorum açıkcası .Herşeyden önce sabır işi :? sabırlı kişiler çok kaliteli teleskoplar üretebilir.Hedef uzak çalışmak gerek :) Biter bitmez fotograflarını çekicem... Herkeze iyi gözlemler...
Kullanıcı avatarı
gönderen hakan tunçay
#18624
Darısı tüm ATM'cilerin başına :)


Ben de şu sıralar 6" f/8.5 aynamla uğraşıyorum.
Diffraction limited dediğimiz değeri kendi aynam için nasıl ölçebilirim?