Kara delikler gerçekten birer delik mi yoksa birer cisim mi?

Çocuklar/Gençler için Astronomi ve Uzay hakkında bilgiler.
Kullanıcı avatarı
Onur Atılgan
Forum Genel Yetkilisi
Mesajlar: 5421
Kayıt: 13 May 2008, 15:04
İlgi düzeyi: Hobi
Konum: Balıkesir
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Onur Atılgan »

Hem birçok soru soruyorsunuz hem birçok yorum yapmaya çalışıyorsunuz, hepsi için uzun uzun paragraflar yazılması gerekir, kısaca yazmaya çalışacağım.

Karadelik kavramı öncelikle keşfedildiği için bilinen bir cisim değil. Fizik kurallarına göre var olmaları "gerektiği" düşünülmüş, hem de taa 200 yıl önce, 1700'lerin sonlarında. Keşfi yapılana kadar bu "düşünce" daha da geliştirilmiş, kesin olarak var oldukları hesaplanmış. Daha sonra da çevresine yaptıkları etkilerden yola çıkılarak da "keşfi" yapılmış. Bu etki de her şeyden önce kütleçekim ile ilgili tabi.

Karadeliğin tanımıyla ilgili ciddi sıkıntılar çekiyorsunuz, bu konudaki fikirlerinizi paylaşmadan önce karadelik nedir ne değildir diye bir araştırma yapmanızı öneririm.

Bu arada yaşınızın 31 mi? Nerelerde okudunuz, nerde ne işle ilgileniyorsunuz? Forumda yaş belirtme zorunluluğu yaşı ufak olanları engellemek için değil, tam aksi, onlara gerekli görüldüğü şekilde yaklaşmak, ona göre daha çok faydalanmalarını sağlamak için var, onun da altını çizeyim.
emre zanbak
Mesajlar: 17
Kayıt: 26 Eyl 2010, 15:46
İlgi düzeyi: Merak
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen emre zanbak »

Asıl mesleğim bankacılık, fizik okumadım ancak karadelikleri ışığı bile yutan cisimler olarak biliyorum. bir çok bilim adamı konuda yazı yazmış ancak benim süerkli merak edip aramalarım sadece photoshop ile cizilmiş resimleri bulmak ile sonuçlandı.
turgut uslu
Mesajlar: 88
Kayıt: 10 Kas 2009, 16:56
İlgi düzeyi: yeni başladım
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen turgut uslu »

karadelik görünmediği için resmini çekemiyor olabilirler mi :)
şaka bi yana kara delikler evrendeki uç noktadaki cisimlerdir. zaman ve mekan barındırmazlar.
karadelik üzerine genel bilgileri wikipedia dan bulabilirsiniz. hatta etrafındaki büyük yıldızları emerken görüntülenmiş fotoları bile olması lazım.
kara delikler ışığı yutar değil de ışığın bile kaçıp kurtulamayacağı kadar büyük kütlelidir desek daha doğru olur.
örneğin dünyadan kaçış hızı saniyede 12 km dir. güneşten kaçış hızı saniyede 618 km dir. ancak karadeliklerden saniyede 300.000 km hızla bile kurtulamazsınız. (kütleniz olmasa dahi)
sanırım bir fikir verir.
emrezx yazdı:Asıl mesleğim bankacılık, fizik okumadım ancak karadelikleri ışığı bile yutan cisimler olarak biliyorum. bir çok bilim adamı konuda yazı yazmış ancak benim süerkli merak edip aramalarım sadece photoshop ile cizilmiş resimleri bulmak ile sonuçlandı.
En son turgut uslu tarafından 29 Eyl 2010, 07:33 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kere düzenlendi.
Kullanıcı avatarı
Metehan İnaç
Mesajlar: 63
Kayıt: 14 Haz 2010, 21:15
İlgi düzeyi: Merak
Konum: Kayseri
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Metehan İnaç »

Kara delikler hakkında bayağı bir şüpheniz var fakat.
var oldukları kanıtlandı.. Hatta bir video bile vardı Nasa'nın çektiği. Kara deliğin ilerleyişini gösteriyordu.
Hatta bu forumda gördüm o konuyu.

Karadelikleri 2 yöntem ile tespit edilmişti sanırsam bildiğim.. 1.si bir karadelik avcısı ilk karadeliği tespit ettiğinde.
Çok uzakta ışığı çok büyük miktarda azalan ve geri artan bir yıldızın önünden geçtiğini anladılar..
Bilim adamları bunun bir karadelik olduğunu onayladı.
Ayrıca galaksilerde ve yıldızlar üzerinde bıraktığı büyük etkiden dolayı oldukları kanıtlandı. Buda kara deliğin geçtiği her yeri enkaz alanına çevirmesinden dolayı anlaşıldı..

Bir diğeride sanırsam uzak bir galakside Galaksi merkezine bir kara deliği yaklaştığı galaksi merkezinin yutmaya çalışmasıydı.. Ama galaksinin merkezi çok yoğun olduğu için maddeyi yutamayıp Tüm galaksiye dağıtması olmuştu.. Bununda o galaksideki gezegenlerin atmosferine büyük zarar verdiği düşünülüyordu.. Tabi Galaksiye verdiği zarar çok yüksek.. Hatta bir arkadaşımız yorum yapmıştı bu konuda. (Eğer o galakside yaşıyan canlılar var ise onlar için Kıyamet oluyor demektir). Sanırım böyle bir yorumdu. Yani Kara delikler kesinlikle var..

Birde bir belgeselde görmüştüm.. Bir bilim adamı bir süper nova'nın patlamasını gözlerken kalbinde bir karadeliğin oluştuğunu gördüklerini buna tanık olduklarını söylemişti..
Kullanıcı avatarı
Onur Atılgan
Forum Genel Yetkilisi
Mesajlar: 5421
Kayıt: 13 May 2008, 15:04
İlgi düzeyi: Hobi
Konum: Balıkesir
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Onur Atılgan »

1- Karadeliklerin kütleleri sonsuz değildir. Sonsuz kütle diye bir şey olmaz. Hepsinin kütlesi belli. Öyle olağanüstü boyutlarda filan da değil kütleleri.
2- Karadeliklerin herhangi bir fotoğrafı yok. Bir yıldızdan kütle emerken gösterilen görüntüler bir animasyon
3- Karadeliğin hareket ederken çekilen bir görüntüsü de yok. O da bir animasyon.
4- Karadeliğin tespiti konusunda yazılanlar da yanlış. Karadelikler uzayda vızır vızır gezen cisimler değil ki hareketi tespit edilsin. O da nihayetinde bir yıldız. Çevreyi gezip dağıtan bir hortum gibi bir şey değildir karadelikler.

Karadeliklerin varlığı kesin, o ayrı bir şey ama Metehan arkadaşın yazdığı şeyler içinde çok fazla bilgi yanlışı var, tek tek düzeltmek zor. Yazının nerdeyse tamamında yanlışlıklar var.
Kullanıcı avatarı
Metehan İnaç
Mesajlar: 63
Kayıt: 14 Haz 2010, 21:15
İlgi düzeyi: Merak
Konum: Kayseri
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Metehan İnaç »

Demek onlar animasyondu..
Birde yöntemlerin doğru olduğunu biliyorum vızır vızır gezmeselerde.
İlk kara deliğin o şekilde bulunduğunu okumuştum.. Oda tabi. Gök yüzünde küçük bir kısımda
Sayısını hatırlamıyorum çok fazla yıldızın her gece tek tek araştırılmasıydı sanırım.
Bi ekran'a yıldızlar yansıyor Adamda onları büyüteçle kontrol ediyordu ışıklarını.
ve yine dediğiniz gibi vızır vızır gezen bişey olmadığı için çok uzun yıllar süren araştırmaları sonunda bulduğunu söylemişti adam.

Ayrıca o video'nun animasyon olduğunu hiç düşünmemiştim. Çünkü çok gerçekçiydi
Yani animasyondan farklı idi . Hatta bilgisayarıma indirmiştim. Zaten indirebiliyorduk direk izleyemiyorduk. ve Kısa bir videoydu.

Tabi Usta birisiniz. Sizin okuduğunuz öğrendiğinizin 10'da 1'ini öğrenmemişsimdir. O yüzden siz haklısınız.
Ayrıca teşekkürler sürekli düzeltiyorsunuz. Daha bir merak oluşuyor. Sanki hiç bişey öğrenmemiş gibi hissediyorum kendimi :oku
emre zanbak
Mesajlar: 17
Kayıt: 26 Eyl 2010, 15:46
İlgi düzeyi: Merak
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen emre zanbak »

Stephen Hawking karadeliklere gülüyordu ama oda artık gülmüyor ve olabilir diyor ancak bazı çelişkiler var. Almanlar negatif yüklü anti madde olabileceğini varsayıyorlar, bunun için bir sonda yollamışlardı uzaya ancak karadeliğin herşeyi yutan sonsuz maddeye aç ve başka evrenlere açılan kapı olması bu bilgileri pek gerçekçi bulmuyorum bilim kurgu gibi. ama farklı bir madde kümesi olabilir, hatta galaksi oluşumu hakkına ipucu verecek bir madde olabilir, ancak herşeyin bir orantısı olması gerekir sonsuz kütle v.s. herşeyi yutan ben buna değil Almanların görüşüne yani negatif madde ve bir sınırı olan cisim olduğu fikrine daha sıcak bakıyorum. Teşekkür ederim. tartışması bile çok güzel Hocam bilinmeyen hakkında ne bilirsek kardır, keşke bizimde gelişmiş cihazlarımız olsa hubble gibi bizde araştırsak evreni uzaya çıkabilsek. kırıcı olduğum bir konu varsa özürdilerim.
Kullanıcı avatarı
Merve__Yıldırım
Mesajlar: 133
Kayıt: 24 Tem 2010, 10:35
İlgi düzeyi: Amatör gökbilimci
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Merve__Yıldırım »

ben biraz geriye gideceğim ama içimde kalmasını istemedim 1. sayfada onur bey bi soru sormuştu yıldızın mı çekimi fazla kara deliğin mi diye bana göre kara deliğin çekimi daha fazladır bunu örnekle açıklarsak :
bir balon içerisinde bir mıknatıs balonu yıldız kabul edelim mıknatıs da çekim kuvveti. şişmiş durumdaki balonun üzerinde demir parçası var mıknatıs demiri çekmek için balonun yüzeyine kadar gücü zayıflar oysa merkezde daha fazla çekim vardır yıldızın da katmanları ne kadar fazla ise o kadar zayıf çekim kuvveti vardır . bu yıldız patladı çekimi içine doğru sıkışarak kara deliği oluşturdu balonu da indirdik (balonun inmesi yıldızın ölmesi oluyor ) içindeki mıknatıs artık o demiri çekmek için fazla yol kat etmekte sorun yaşamayacak çektiği demire bolon varken ki durumdan daha fazla çekim kuveti uygular
kara deliği de böyle düşünüyorum sonuçta balon söz konusu bile diğil bunda ''devasa büyüklükteki ''yıldızlardan bahsediyorum
bilmem anlatmayı becerebildim mi inşallah okuyanların aklı karışmamıştır
Kullanıcı avatarı
arda guler
Mesajlar: 277
Kayıt: 04 Ağu 2010, 20:27
İlgi düzeyi: amatör
Konum: Ankara/Keçiören
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen arda guler »

Yani balonu atınca demire daha güçlü etki yapıyor demek bu da. Anlaşılır bir şekilde anlatmışsınız. Ben biraz daha açtım.
~~~~~~~~~~~~
Makroptik teleskop
Aynalı Güneş ve Ay Filitresi 3x barlow 3 adet oküler

uzaybilimleri.turkproforum.com
Kullanıcı avatarı
Merve__Yıldırım
Mesajlar: 133
Kayıt: 24 Tem 2010, 10:35
İlgi düzeyi: Amatör gökbilimci
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Merve__Yıldırım »

onur bey bu sorunun cevabını merak ediyorum siz biliyorsanız söyler misiniz :oku
Kullanıcı avatarı
Ögetay Kayalı
Forum Genel Yetkilisi
Mesajlar: 2632
Kayıt: 30 Eyl 2008, 13:43
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Ögetay Kayalı »

yildirim merve yazdı:ben biraz geriye gideceğim ama içimde kalmasını istemedim 1. sayfada onur bey bi soru sormuştu yıldızın mı çekimi fazla kara deliğin mi diye bana göre kara deliğin çekimi daha fazladır bunu örnekle açıklarsak :
bir balon içerisinde bir mıknatıs balonu yıldız kabul edelim mıknatıs da çekim kuvveti. şişmiş durumdaki balonun üzerinde demir parçası var mıknatıs demiri çekmek için balonun yüzeyine kadar gücü zayıflar oysa merkezde daha fazla çekim vardır yıldızın da katmanları ne kadar fazla ise o kadar zayıf çekim kuvveti vardır . bu yıldız patladı çekimi içine doğru sıkışarak kara deliği oluşturdu balonu da indirdik (balonun inmesi yıldızın ölmesi oluyor ) içindeki mıknatıs artık o demiri çekmek için fazla yol kat etmekte sorun yaşamayacak çektiği demire bolon varken ki durumdan daha fazla çekim kuveti uygular
kara deliği de böyle düşünüyorum sonuçta balon söz konusu bile diğil bunda ''devasa büyüklükteki ''yıldızlardan bahsediyorum
bilmem anlatmayı becerebildim mi inşallah okuyanların aklı karışmamıştır
Merhabalar,

Örnekten pek bir şey anlamadım açıkçası. Fakat bir kaç yanlış olabilecek şeyi düzeltmek, açıklamak istiyorum.

1) Yıldızların büyüklükleri karadelik olmalarına etmen bir sebep değildir. Hacimle bir alakası yok bu durumun. Olay tamamen "kütle" ile alakalı. Kütlesi çok fazla olan, ve karadelik oluşturmaya yetecek kütleye sahip yıldızlar ancak ömürlerinin sonunda karadelik oluşturur. Bunun için yıldızın büyüklüğü değil, kütlesi önemli.

2) Karadeliğin çekim gücü herhangi bir yıldızdan çok daha yüksektir. Bu yüzden "solucan delikleri" "kurt delikleri" "paralel evrene açılan kapı" olduğunu düşünüyorlar. Evrendeki her cisim uzay-zamanı büker. Öyle ki karadeliğin oluşturduğu muazzam çekim gücünün evreni iki ayrı evrene açılacak kadar büktüğünü düşünüyorlar.

3) Karadelikler kesinlikle çok farklı bir konu. Bu konuda bilgimiz hala çok az. Ve karadeliği anlamak klasik fizikten modern fiziğe geçişte olduğu gibi görmüşümdür hep. Astronomiden karadeliğe geçiş gibi. Mesela karadeliklerdeki "tekillik" durumu. Veya "Event Horizon ( Olay ufku )" gündelik hayattan örnek verilmesi bana hep zor gelmiştir. Algılarımızı bu yüzden zorlaması normal. Ama onu gizemli görürsek belki anlamamız daha kolay olacaktır :) Onun yeri biraz ayrıcalıklı yani diğerlerine oranla :)


Syg.
Rasyonalist kurucu, editör ve yazar. https://rasyonalist.org
Kullanıcı avatarı
arda guler
Mesajlar: 277
Kayıt: 04 Ağu 2010, 20:27
İlgi düzeyi: amatör
Konum: Ankara/Keçiören
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen arda guler »

3. Maddeyi pek anlamadım ama karadelikler hakkında bilgi olduğunu da sanmam.
~~~~~~~~~~~~
Makroptik teleskop
Aynalı Güneş ve Ay Filitresi 3x barlow 3 adet oküler

uzaybilimleri.turkproforum.com
Kullanıcı avatarı
Ögetay Kayalı
Forum Genel Yetkilisi
Mesajlar: 2632
Kayıt: 30 Eyl 2008, 13:43
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Ögetay Kayalı »

arda guler yazdı:3. Maddeyi pek anlamadım ama karadelikler hakkında bilgi olduğunu da sanmam.
Şöyle diyelim Ardacım. Klasik fizikte her şeyi hesap edebilirsin. 500metredeki bir elmanın yere düşüş süresini. X koordinatından yatayla 15 derece açı yaparak 50 km/sn hızla giden roketin nereye düşeceğini...

Ama modern fizikte durum biraz daha farklılaşmaya başlıyor. Durum biraz daha algılarımızı zorluyor. Modern fizik yeni bir konu olduğu için de teorik bilgi ve ara sıra değiştirilebiliyor bilgiler. Mesela ışık hızına yaklaşan cisimlerin boylarının kısalması, onlar için zamanın azalması gibi bilgiler. Bunları klasik fizikle açıklamak diye bir şey pek mümkün değildir. Deney yok bir kere ışık hızına yakın hızla giden aracımız yok çünkü :) Yani modern fizik algılarımızı biraz daha zorlar, klasik fizikte öyle değil.

Karadelik de diğer özellikleriyle şuanda algılarımızı zorluyor. Yani onu anlamak zor, bu yüzden okuduğun bilgileri anlamak yerine sadece bilmek genelde daha akılda kalıcı olur. Çünkü karadeliği gündelik hayattan bir örnekle ilişkilendirirsen zaman içerisinde hata yapabilirsin. Umarım demek istediğimi anlatabilmişimdir. Yani karadelikleri anlamaya gerek yok, olduğu halini bilmen gerek. Gündelik bir şeye kıyaslama(balon, mıknatıs) vb. Ezberle bir nevi. Ben böyle yapıyorum. Tabi sadece bir öneri, bunlar benim görüşlerim.

Sevgiler
Rasyonalist kurucu, editör ve yazar. https://rasyonalist.org
Kullanıcı avatarı
Anıl Şen
Mesajlar: 456
Kayıt: 10 Eyl 2009, 23:54
İlgi düzeyi: Amatör gökbilimci
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Anıl Şen »

yildirim merve yazdı:ben biraz geriye gideceğim ama içimde kalmasını istemedim 1. sayfada onur bey bi soru sormuştu yıldızın mı çekimi fazla kara deliğin mi diye bana göre kara deliğin çekimi daha fazladır bunu örnekle açıklarsak :
bir balon içerisinde bir mıknatıs balonu yıldız kabul edelim mıknatıs da çekim kuvveti. şişmiş durumdaki balonun üzerinde demir parçası var mıknatıs demiri çekmek için balonun yüzeyine kadar gücü zayıflar oysa merkezde daha fazla çekim vardır yıldızın da katmanları ne kadar fazla ise o kadar zayıf çekim kuvveti vardır . bu yıldız patladı çekimi içine doğru sıkışarak kara deliği oluşturdu balonu da indirdik (balonun inmesi yıldızın ölmesi oluyor ) içindeki mıknatıs artık o demiri çekmek için fazla yol kat etmekte sorun yaşamayacak çektiği demire bolon varken ki durumdan daha fazla çekim kuveti uygular
kara deliği de böyle düşünüyorum sonuçta balon söz konusu bile diğil bunda ''devasa büyüklükteki ''yıldızlardan bahsediyorum
bilmem anlatmayı becerebildim mi inşallah okuyanların aklı karışmamıştır
Anlattıklarınızı iyi bir şekilde anladığıma inanıyorum.Ve buna göre birkaç açıklama yapmak istiyorum.Öncelikle yürüttüğünüz mantık bazı yönleriyle doğru bir mantık.Yani şöyle düşünelim.Bir yıldız alalım ve bu yıldıza yeterli uzaklıkta bir gülle koyalım.(Gülle öyle olsun ki yıldızın sıcaklığından erimesin.)Kütleçekim merkezi de yıldızın içinde olsun.Bir süre sonra gülle kütleçekim merkezine doğru ilerlemeye başlar.Kütleçekim merkezi de yıldızın içinde olduğundan gülle bir süre sonra yıldızın içine doğru ilerlemeye başlar.İşte bu noktada gülleye etkiyen çekim kuvveti gitgide azalır.Çünkü yıldızın içinde ilerler ve geride kalan katman ona eksi yönde çekim kuvveti uygular.Yıldızın yüzeyinde çekim maksimumken bir süre sonra düşmeye başlar.Sanırım anlatmak istediklerinizde buna yakındı.Yani buraya kadar düşüncelerinizde pek bir yanlış yok.Ama bu durumu karadeliklerle kıyaslamanız yanlış.Karadelikler boyutları çok küçük olduğu için (hatta boyutları yoktur) çok yüksek kütleçekime sahiptir.Yani yıldızların katmanlarını buna bağlamak yanlış bir düşüncedir.Yıldızın katmanı çok çok az olsa karadeliğin dış katmanları olsa bile karadelik yine de yıldızdan fazla çekim gücüne sahip olacaktır.
National Geographic 76 mm Newtonian Teleskop
Canon Powershot A3100 IS
------------------
"Bir paradoksla karşılaşmak ne güzeldir.İlerleme kaydedebileceğimize dair bir umuda kapılırız."Niels Bohr
Kullanıcı avatarı
Merve__Yıldırım
Mesajlar: 133
Kayıt: 24 Tem 2010, 10:35
İlgi düzeyi: Amatör gökbilimci
Teşekkür etti: 0
Teşekkür edildi: 0

Mesaj gönderen Merve__Yıldırım »

anlatmak istediğim bu idi teşekkür ederim. Ancak ben soruya cevap verebilmek için böyle demiştim yani kara deliğin çekimidaha fazla diye ama gidiş yolumda hata var sanırım
Cevapla

“Gökbilim ve Uzay” sayfasına dön

Kimler çevrimiçi

Bu forumu görüntüleyen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 27 misafir