Güneş

GÜNEŞİN GÖZLENMESİ ve YÜZEYİ: Güneşin gözlenmesi için küçük açıklıklı bir dürbün yeterlidir , fakat böyle bir dürbünün ökülerinden bakılarak gözlenmez , gözlenmemelidir. Hatta ökülerin önüne karartılmış , koruyucu bir cam konulsa bile gözlenmemelidir ; gözlemcinin gözünü kaybetmesine neden olur. Bu şekilde gözlem yapılması gerekiyorsa güneş öküleri kullanılmalıdır. Bunlarda temel özellik , objektiften gelen ışığın , gözlemcinin gözüne varmadan , büyük oranda azaltılması , gözlemcinin gözüne tüm ışığın küçük bir yüzdesinin gelmesini sağlamaktır.

Gözlemevlerinde PROJEKSIYON (yansıtılma) YÖNTEMİ kullanılır. Dürbünün odak düzleminde oluşan Güneş görüntüsünün beyaz bir yüzey üzerine yansıtılmasıdır. Bu yöntem görüntü üzerindeki oluşumların şekilleri çizilebilir. Birden fazla kişi aynı anda görüntüyü görebilir.

GÜNEŞİN UZAKLIĞI: Güneşin uzaklığının doğru olarak saptanması çok önemlidir. Sadece bu değerin doğru olması bakımından değil , Güneş – Dünya uzaklığının diğer yıldız uzaklıklarının saptanmasında birim olarak kullanılmasındandır. Bu nedenle Güneş – Dünya uzaklığına astronomik birim (AB) denir.

Güneş uzaklığının saptanmasındaki çağdaş yöntemler 3.Kepler Yasası’na dayanır. Bu yasaya göre gezegenlerin Güneş etrafındaki hareketlerinde , Güneşe olan ortalama uzaklıklarının(a , AB) 3.kuvvetleri ile Güneş etrafındaki sürelerinin( p , yıl) 2.kuvvetleri orantılıdır.

1AB = 149586000 km ve bu değerin eşdeğeri olan paralaks açısı olarak p = 8”,79,

GÜNEŞİN ÇAPI :

Güneşin açısal çapı 32’36” : ocak ayında , Dünya’nın Güneş’e en yakın olduğu zaman

Güneşin açısal çapı 31’31” : temmuz ayında , Dünya’nın Güneş’e en uzak olduğu zaman

1AB ortalama uzaklık için bu değer 31’59” = 32’ dir. Bu değerden itibaren hesaplanan yarıçap değeri ,                               R = 6.9 x 105 = 7x 105 km dir.  ( Güneş yüzeyinde 1”=700km)

GÜNEŞİN KÜTLESİ :

Genel çekim yasalarının gezegen hareketlerine uygulanması ile Keplerin 3. Yasası   a3 / p2 = G (Mg + My) / 4 (Π2)  şekline dönüşür. Burada ;

a : gezegenin Güneş etrafında çizdiği elips yörüngenin yarı büyük eksen uzunluğu (cm)
p: gezegenin Güneş etrafında dolanım süresi (sn)
G: çekim sabiti ; 6.67 x 10-8 cm gr sn

Bu yasa Güneş ile Dünya – Ay sistemine uygulanırsa

a3 / p2 = G (Mg + Myer-ay) / 4 (Π2)   (1)

Aynı yasa Dünya Ay Sistemine uygulanırsa

a3 / p2 = G (Myer + May) / 4 (Π2)   (2)

(1)de ; a: 1AB         (2)de ; a:384400km ,

p:1yıl                       p : 9gün

2 / 1 den  (Myer + May) / (Mg + Myer-ay) = 3x 10-6

Bu orana göre ;Güneş kütlesine göre Dünya – Ay sisteminin kütlesinin çok küçük bir değer olduğu ve ihmal edilebileceği , ayrıca Ay kütlesinin de Dünya kütlesine göre ihmal edilebilir değerde olduğu açıktır.Böylece;

Myer /  Mg = 3x 10-6

Myer = 5.98x 1027 gr    ve    Mg = 1.99x 1033 gr

GÜNEŞİN YÜZEY SICAKLIĞI ve GÜNEŞ SABİTİ

Güneş sabiti ; güneş –dünya uzaklığı ortalama değerde olduğunda , Güneşten gelen ışık ışınlarının dik 1 cm2 alan üzerine 1sn de düşen enerji miktarıdır. E1 ile gösterilir ve birimi erg dir., 1.395×106 cm-2 sn-1 değerindedir. Bu durumda uzayda d (Güneş- Dünya uzaklığı) yarıçaplı bir kürenin her birim alanına (cm2) bu değerde enerji düşer. Güneş böyle bir kürenin tüm yüzeyine 4 (pi) (d2) E1….(1) değerinde enerji gönderir.

Güneşin yayınladığı toplam ışınım enerjisi (1)dir. ( E:güneşin yüzeyinin birim alanından çıkan enerji , r:Güneşin yarıçapı). Böylece Güneşin 4 (pi) (r2) E değerindeki ışınım enerjisi , d yarıçaplı küre yüzeyi üzerine yayılarak (1) e dönüşür. Bu iki değer eşittir :

E / E1 = d2 / r3

Güneş yüzeyindeki birim alanın toplam enerjisi :

E = d2. E1 / r3

Çağrı Erdoğdu hakkında

Ankara Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri mezunudur.
Çağrı Erdoğdu tarafından tarihinde gönderildi

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>